Jehovah de oorlogsgod

[Inktvlam]

De vraag komt toch steeds op is Jehovah wel een oorlogsgod?

In het vroege Israël vormt het karakter van JHWH als oorlogsgod een prominent kenmerk in de conceptie van God. Numeri 21:14 verwijst naar een bron genaamd Het Boek van de oorlogen van JHWH (ספר מלחמת יהוה) en JHWH wordt in de Torah - in Exodus 15:3 - nog beschreven als ''een Man van oorlog'' (יהוה איש מלחמה), al is JHWH in de T'NaCH uiteraard niet slechts een oorlogsgod.

Interessant. Het boek de oorlogen van Jehovah wordt een aantal keren genoemd door Lorber. De val van Lucifer staat erin vermeld en ook de zeven geesten of eigenschappen van God. De zeven geesten (ook in Openbaring 4:5 genoemd) of speciale eigenschappen van God zijn: liefde, wijsheid, wil, orde, ernst, geduld en barmhartigheid. De zeven geesten of speciale eigenschappen in God bevinden zich als het ware in een voortdurende strijd, zodat de ene ook de andere steeds tot activiteit uitdaagt. Deze strijd in God is niet zodanig, dat één van de zeven geesten ernaar streeft om de andere geesten te onderdrukken en werkeloos te maken, maar de strijd is er eeuwig op gericht, dat de ene geest de andere steeds met al zijn kracht en macht ondersteunt. Hier zien we dat de mens geschapen is naar Gods beeld en gelijkenis. Want de mens heeft dezelfde zeven geestelijke eigenschappen als God. Er staat: Streef naar barmhartigheid (of zachtmoedigheid) die al die andere eigenschappen in zich heeft, dan zullen die zich eveneens ontwikkelen.

[Mullog]

<knip...knip>
Na honderden jaren circuleerden er al vele manuscripten over de wereld, als je dan nog een verhaal erbij verzint ben je simpelweg te laat.
<knip...knip>

Op een of andere manier heb ik het idee dat degene die als eerste, misschien wel als enige, het verhaal bijvoegde zich niet druk maakte, of misschien zelfs maar realiseerde, dat er kopieën zouden gaan circuleren met en zonder het verhaal. Het waren andere tijden met een andere cultuur, met andere denkbeelden en andere communicatiemiddelen.

[Piebe Paulusma]

Wel de gruwelijkheden maar niet de gruwel God. Ik gruw van dergelijke hypocrisie.

Gruwelijk vind ik een god die leert dat de wrede Romeinse overheid door God ingesteld is en dat we braaf de andere wang moeten toekeren en de vijand moeten liefhebben. Geef mij maar een god die niet de andere wang toekeert, niet de onderdrukker liefheeft, maar empathieloze wreedheid keihard vergeldt. Ik geloof echter niet in het bestaan van zo'n god.

Christus keerde de andere wang toe niet uit passiviteit maar om niet in het vaarwater van jouw wraakzuchtige gruwelgod te komen. Wederom begrijp je het niet.

Behalve dat je telkens zegt te vertrekken (klik, klik, klik, klik, klik, klik), maar vervolgens de daad niet bij het woord voegt, zie ik geen hypocrisie

Ik bepaal zelf mijn vertrek wel en of ik iets post, dus laat mij er buiten. Bovendien gaf jij zelf aan minder op het forum te zullen zijn, voeg dan ook zelf de daad bij het woord hypocriet i.p.v. mij aan te spreken.

[Mart]

Christus keerde de andere wang toe niet uit passiviteit maar om niet in het vaarwater van jouw wraakzuchtige gruwelgod te komen. Wederom begrijp je het niet.

Je hebt meerdere malen duidelijkgemaakt dat volgens jouw de twee dezelfde zijn.

Ik bepaal zelf mijn vertrek wel en of ik iets post, dus laat mij er buiten.

Als je het over een ander hebt, is het niet verrassend dat de ander het over jou heeft. En je zegt keer op keer te vertrekken, maar voegt vervolgens de daad nooit bij het woord: klik, klik, klik, klik, klik, klik

Bovendien gaf jij zelf aan minder op het forum te zullen zijn, voeg dan ook zelf de daad bij het woord hypocriet i.p.v. mij aan te spreken.

Ik was toen veel minder op het forum vanwege studie voor een examen. Het volgende examen is in November.

[Piebe Paulusma]

Christus keerde de andere wang toe niet uit passiviteit maar om niet in het vaarwater van jouw wraakzuchtige gruwelgod te komen. Wederom begrijp je het niet.

Je hebt meerdere malen duidelijkgemaakt dat volgens jouw de twee dezelfde zijn.

Ik bepaal zelf mijn vertrek wel en of ik iets post, dus laat mij er buiten.

Als je het over een ander hebt, is het niet verrassend dat de ander het over jou heeft. En je zegt keer op keer te vertrekken, maar voegt vervolgens de daad nooit bij het woord: klik, klik, klik, klik, klik, klik

Bovendien gaf jij zelf aan minder op het forum te zullen zijn, voeg dan ook zelf de daad bij het woord hypocriet i.p.v. mij aan te spreken.

Ik was toen veel minder op het forum vanwege studie voor een examen. Het volgende examen is in November.

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

[hopper]

Ik doe hier ook niet meer actief mee, het is slechts mijn schaduw die hier post.
Daar moeten 'jullie' dan maar mee leven. Zelf kijk 'ik' toe.

Overigens ben ik van mening dat de oorlogsgod vernietigd moet worden.

[Mart]

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

Ja, ik had liever gezien dat je gewoon weer actief meedeed. Vond alleen de opmerking hypocriet te zijn wat te aanvallend, waardoor ik terugsloeg met een opmerking. Dat had ik niet moeten doen. Mijn excuses daarvoor.

[Snelheid]

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

Ach waarde @Piebe leeft het leven in volheid van echtheid en dat is niet een forum of een kroeg waar men ook heel de dag kan rondhangen en zich het graf in zuipt, en uit deze vijver komen echt vrienden naar boven, en de rest is niet relevant in het leven van zijn in goed gezelschap van hen die echt zijn.

[Piebe Paulusma]

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

Ach waarde @Piebe leeft het leven in volheid van echtheid en dat is niet een forum of een kroeg waar men ook heel de dag kan rondhangen en zich het graf in zuipt, en uit deze vijver komen echt vrienden naar boven, en de rest is niet relevant in het leven van zijn in goed gezelschap van hen die echt zijn.

Heb gewoon niet zoveel trek meer in fora en zeker niet in deze.

[Snelheid]

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

Ach waarde @Piebe leeft het leven in volheid van echtheid en dat is niet een forum of een kroeg waar men ook heel de dag kan rondhangen en zich het graf in zuipt, en uit deze vijver komen echt vrienden naar boven, en de rest is niet relevant in het leven van zijn in goed gezelschap van hen die echt zijn.

Heb gewoon niet zoveel trek meer in fora en zeker niet in deze.

Wij kunnen het ons voorstellen.

[callista]

Waarom ben jij hier dan nog steeds @Snelheid?

[Snelheid]

Waarom ben jij hier dan nog steeds @Snelheid?

Nooit je bemoeien met de privezaken van een forumlid,is niet zo gepast.

[callista]

[Piebe Paulusma]

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

Ja, ik had liever gezien dat je gewoon weer actief meedeed. Vond alleen de opmerking hypocriet te zijn wat te aanvallend, waardoor ik terugsloeg met een opmerking. Dat had ik niet moeten doen. Mijn excuses daarvoor.

Geen probleem, kan me de opmerking wel voorstellen. Van actieve deelname naar non actief vergt enige discipline, mijn excuus dat ik die discipline soms ontbeer.

[Piebe Paulusma]

Ik doe niet actief meer mee en dat weet je ook wel. Dat het jou stoort dat ik af en toe nog wat post moet ik dan maar mee leren leven.

Ach waarde @Piebe leeft het leven in volheid van echtheid en dat is niet een forum of een kroeg waar men ook heel de dag kan rondhangen en zich het graf in zuipt, en uit deze vijver komen echt vrienden naar boven, en de rest is niet relevant in het leven van zijn in goed gezelschap van hen die echt zijn.

Heb gewoon niet zoveel trek meer in fora en zeker niet in deze.

Wij kunnen het ons voorstellen.

Dat doet met deugd maat!

[callista]

Waarom maak je er zo'n vertoning van?
Doe wel mee of niet....

[Bonjour]

[modbreak Bonjour] Kunnen we dan na alle excuses - fijn om te zien trouwens - nu weer verder met het onderwerp

[opzoek]

Ik zou het Oude Testament iets voorzichtiger benaderen.

Ik begrijp goed dat sommige gedeelten voor moderne lezers moeilijk zijn. Er staan teksten in over oorlog, oordeel, offers, nationale strijd, priesterschap en oude wetten. Wie dat leest met moderne ogen, kan gemakkelijk denken: dit is primitief, nationalistisch of propaganda.

Toch denk ik dat die conclusie te snel wordt getrokken.

Waarom het Oude Testament belangrijk bleef.

Voor het vroege christendom was het Oude Testament niet zomaar een oude Joodse verhalenbundel. Het was de Schrift waarbinnen Jezus en de eerste christenen zelf leefden en dachten.

Jezus verwees regelmatig naar de Wet, de Profeten en de Psalmen. Ook de eerste christenen gebruikten die geschriften om Jezus’ betekenis uit te leggen: Messias, Koninkrijk, verbond, zonde, vergeving, opstanding en hoop.

Zonder het Oude Testament begrijp je het Nieuwe Testament daarom maar gedeeltelijk. Begrippen als schepping, zonde, verbond, offer, Messias, Koninkrijk van God en gerechtigheid komen niet uit de lucht vallen. Ze hebben hun achtergrond in het Oude Testament.

Is het alleen propaganda?

Dat lijkt mij te eenvoudig.

Propaganda verheerlijkt meestal het eigen volk. Maar het Oude Testament doet dat opvallend vaak juist niet. Israël wordt steeds opnieuw bekritiseerd wegens afgoderij, onrecht, corruptie, geweld, onderdrukking en ontrouw.

De koningen worden ook niet alleen verheerlijkt. David wordt getoond als een belangrijke koning, maar ook als iemand die ernstig faalt. Salomo wordt niet alleen als wijze koning beschreven, maar ook als iemand die ontspoort. De profeten spreken vaak niet in de eerste plaats tegen de vijanden van Israël, maar juist tegen Israël zelf.

Dat is een vreemd soort propaganda.

Natuurlijk hebben de teksten een religieuze overtuiging en een nationale context. Maar dat is iets anders dan zeggen dat het allemaal slechts verzonnen volkspropaganda is.

Over mythe, geschiedenis en genre

Bij oude teksten moet je goed letten op genre.

Niet ieder gedeelte hoeft op dezelfde manier gelezen te worden. Poëzie, wijsheidsteksten, wetten, profetie, geslachtsregisters en vertellingen werken niet allemaal hetzelfde.

Dat sommige verhalen moeilijk archeologisch te bewijzen zijn, is waar. Denk aan Adam en Eva, Noach, Babel, Sodom en Gomorra of de uittocht uit Egypte. Daarover bestaan grote historische en archeologische discussies.

Maar “niet bewezen” is niet automatisch hetzelfde als “verzonnen”.

Bij oude geschiedenis werken we vaak met fragmenten: inscripties, ruïnes, namen, plaatslagen, indirecte aanwijzingen en latere overlevering. Soms is iets sterk bevestigd, soms onzeker, en soms niet meer goed te controleren.

Daarom lijkt mij een voorzichtige formulering beter dan alles meteen “onmiskenbaar mythe” te noemen.

Archeologie bevestigt niet alles, maar ook niet niets

Het is waar dat archeologie niet elk Bijbelverhaal bevestigt. Zij bewijst geen wonderen en zij lost niet ieder probleem op.

Maar het is ook niet juist om te zeggen dat er helemaal niets wordt bevestigd.

Er zijn buitenbijbelse gegevens over personen, volken, steden, koningen en politieke situaties die met de Bijbelse wereld overeenkomen. Denk aan Assyrische en Babylonische bronnen, oude inscripties en archeologische vondsten rond plaatsen als Lachis, Jeruzalem en andere steden.

Dat bewijst niet automatisch de hele Bijbel.

Maar het laat wel zien dat de Bijbel niet simpelweg in een fantasiewereld zweeft. De teksten staan in een echte oude Oosterse wereld, met echte volken, rijken, oorlogen, steden en politieke spanningen.

Was JHWH alleen een stamgod?

Ook dat is volgens mij te beperkt gezegd.

Het klopt dat de God van Israël in het Oude Testament verbonden is met een concreet volk, een land, een wet en een tempeldienst. Dat is duidelijk.

Maar tegelijk wordt hij niet alleen voorgesteld als lokale stamgod. Hij wordt ook voorgesteld als Schepper van hemel en aarde, rechter van alle volken, en als God die ook Israël zelf ter verantwoording roept.

Dat laatste is belangrijk.

Als JHWH alleen maar de nationale beschermgod was die automatisch aan Israëls kant stond, dan zouden de profeten niet zo fel tegen Israël zelf spreken. Dan zou de val van Israël en Juda niet worden uitgelegd als oordeel over hun eigen onrecht en ontrouw.

Het Oude Testament zegt dus niet eenvoudig:

“ons volk is goed en onze God staat altijd aan onze kant.”

Het zegt juist vaak:

“ook ons volk staat onder Gods oordeel.”

Offers en oude religie

Het offersysteem kan voor moderne mensen vreemd of primitief overkomen. Dat begrijp ik.

Maar in de Bijbelse context hadden offers betekenis: schuld, verzoening, dankbaarheid, afhankelijkheid en herstel van de verhouding met God.

Je hoeft dat niet te geloven om toch te erkennen dat het binnen die wereld meer was dan willekeurig bloedvergieten.

Ook is het belangrijk om onderscheid te maken tussen offers die binnen de wet van Israël een plaats hadden, en praktijken zoals kinderoffers aan Moloch of Baäl. Die laatste worden in de Bijbel juist veroordeeld. Ze worden niet voorgesteld als iets wat JHWH vroeg, maar als afgodische praktijken waartegen de profeten zich verzetten.

Bovendien verschuift het Nieuwe Testament de aandacht sterk. Daar worden dierenoffers niet voortgezet als christelijke praktijk. Jezus wordt juist voorgesteld als de vervulling van dat hele offersysteem.

De canon-discussie.

Dat er verschillen zijn geweest over de omvang van de canon klopt. Vooral rond de boeken die later deuterocanoniek of apocrief werden genoemd, verschilden Joodse en christelijke tradities.

Maar daaruit volgt niet dat het hele Oude Testament onzeker of waardeloos is.

Over de kern van Wet, Profeten en Geschriften bestond geen volledige chaos. Verschil over sommige randboeken is niet hetzelfde als onzekerheid over alles.

De moeilijke teksten blijven moeilijk.

Daarmee zijn niet alle vragen opgelost.

Er blijven moeilijke teksten over oorlog, oordeel en geweld. Die moet je niet wegpoetsen. Maar je moet ze ook niet te snel gebruiken om het hele Oude Testament als primitieve propaganda weg te zetten.

Volgens mij moet je per tekst vragen:

Wat staat er precies?
Is het beschrijving of goedkeuring?
Wat is de historische context?
Tegen wie is de tekst gericht?
Welk genre is het?
Hoe past het in de bredere lijn van de Bijbel?

Pas dan kun je eerlijk beoordelen wat een tekst wel of niet zegt.

Conclusie: Ik zie het Oude Testament daarom niet als een simpele bundel mythen, propaganda en nationalistische fantasie.

Ik zie het als een verzameling oude geschriften waarin Israël zijn geschiedenis, falen, hoop, geloof en verhouding tot God probeert te begrijpen.

Daar zitten moeilijke gedeelten in. Daar zitten ook gedeelten in die historisch lastig te toetsen zijn. Maar het geheel wegzetten als primitieve stamgodsdienst doet volgens mij geen recht aan de inhoud, de zelfkritiek, de profetische lijn en de enorme invloed die deze teksten later op het christendom hebben gehad.

Een goede discussie begint daarom niet met grote etiketten, maar met concrete teksten.

Noem één passage, één bezwaar en één vergelijking. Dan kunnen we rustig bekijken wat de tekst werkelijk zegt.

[Mullog]

...
Maar het geheel wegzetten als primitieve stamgodsdienst doet volgens
mij geen recht aan de inhoud, de zelfkritiek, de profetische lijn en
de enorme invloed die deze teksten later op het christendom hebben
gehad.
...

Het klopt wel wat je hier stelt wat overigens niet wegneemt dat het met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid begonnen is als een primitieve stamgodsdienst.

[opzoek]

Moloch of Molech wordt verbonden met afgodendienst, vooral met praktijken waarbij kinderen aan een vreemde god werden gegeven.

In Leviticus 18:21 wordt dat uitdrukkelijk verboden.
In Leviticus 20:2-5 wordt het zelfs zwaar veroordeeld.

Dat is dus precies het tegenovergestelde van:
"Jehovah eiste het bloed van kinderen."

In de Bijbel worden zij niet gebruikt als bewijs dat Jehovah kinderoffers eiste, maar juist als voorbeelden van afgodische praktijken die Jehovah veroordeelde. Leviticus 18:21 en 20:2-5 verbieden het geven van kinderen aan Molech; Jeremia 7:31 en 19:5 zeggen zelfs dat zulke kinderoffers iets waren wat God “niet geboden” had en wat niet in zijn hart was opgekomen.

Molech wordt in Bijbelse naslagwerken meestal verbonden met de Ammonieten en met kinderoffers; jw.org/Inzicht zegt dat Molech met de Ammonieten in verband wordt gebracht en dat Kanaänieten en afvallige Israëlieten kinderen offerden, terwijl de wet zulke praktijken juist bestrafte. Baäl is breder: “baäl” betekent zoiets als heer/eigenaar/meester en werd ook gebruikt voor Kanaänitische godheden; in de Bijbel wordt Baälaanbidding verbonden met afgoderij en in Jeremia 19:5 met offerhoogten waar kinderen aan Baäl werden geofferd — opnieuw met de nadruk dat Jehovah dat niet had geboden.

[opzoek]

De geschiedenis van de overspelige vrouw wordt vaak aangehaald als voorbeeld van Jezus’ barmhartigheid. Het is een bekend en aansprekend verhaal, juist omdat het raakt aan thema’s als schuld, oordeel en vergeving.

Daarbij wil ik wel eerlijk zijn: dit gedeelte, meestal aangeduid als Johannes 7:53–8:11, staat tekstkritisch ter discussie. Veel moderne Bijbels vermelden dat het in de oudste handschriften ontbreekt. Dat betekent niet dat het per se onwaar is, maar wel dat het verstandig is om er voorzichtig mee om te gaan en er niet een hele leerstelling uitsluitend op te baseren.

Tegelijkertijd sluit de gedachte die in dit verhaal naar voren komt goed aan bij het bredere beeld dat we van Jezus krijgen in de evangeliën. Hij keurde zonde niet goed, maar hij ging ook niet mee in harde of huichelachtige veroordeling. Hij keek niet alleen naar de overtreding zelf, maar ook naar het hart, de houding van de aanklagers en de mogelijkheid van berouw en verandering.

Dat is een belangrijk onderscheid.

Er is namelijk een groot verschil tussen zeggen:
“zonde maakt niet uit”
en zeggen:
“een zondaar hoeft niet zonder barmhartigheid behandeld te worden”.

Jezus verdedigde geen overspel. Hij bagatelliseerde de zonde niet. Maar hij verdedigde wel een mens tegen een harde, eenzijdige en mogelijk huichelachtige veroordeling. Daarmee legt hij de vinger ook bij de verantwoordelijkheid van degene die oordeelt.

Dat past bij zijn bredere onderwijs: barmhartigheid, rechtvaardigheid en zelfonderzoek horen bij elkaar. Wie anderen beoordeelt, moet ook bereid zijn naar zichzelf te kijken.

Daarom is de kern niet dat “alles maar mag”.

De kern is eerder:
oordeel niet schijnheilig,
gebruik Gods wet niet als wapen tegen anderen,
en geef ruimte aan berouw, herstel en verandering.

[Dat_beloof_ik]

Moloch of Molech wordt verbonden met afgodendienst, vooral met praktijken waarbij kinderen aan een vreemde god werden gegeven.

In Leviticus 18:21 wordt dat uitdrukkelijk verboden.
In Leviticus 20:2-5 wordt het zelfs zwaar veroordeeld.

Dat is dus precies het tegenovergestelde van:
"Jehovah eiste het bloed van kinderen."

In de Bijbel worden zij niet gebruikt als bewijs dat Jehovah kinderoffers eiste, maar juist als voorbeelden van afgodische praktijken die Jehovah veroordeelde. Leviticus 18:21 en 20:2-5 verbieden het geven van kinderen aan Molech; Jeremia 7:31 en 19:5 zeggen zelfs dat zulke kinderoffers iets waren wat God “niet geboden” had en wat niet in zijn hart was opgekomen.

Hebben we het hier over dezelfde God die aan Abraham vroeg om zoon zijn te offeren?
Het was dus wel in zijn hart opgenomen.

[Dat_beloof_ik]

De geschiedenis van de overspelige vrouw wordt vaak aangehaald als voorbeeld van Jezus’ barmhartigheid. Het is een bekend en aansprekend verhaal, juist omdat het raakt aan thema’s als schuld, oordeel en vergeving.

Daarbij wil ik wel eerlijk zijn: dit gedeelte, meestal aangeduid als Johannes 7:53–8:11, staat tekstkritisch ter discussie. Veel moderne Bijbels vermelden dat het in de oudste handschriften ontbreekt. Dat betekent niet dat het per se onwaar is, maar wel dat het verstandig is om er voorzichtig mee om te gaan en er niet een hele leerstelling uitsluitend op te baseren.

Tegelijkertijd sluit de gedachte die in dit verhaal naar voren komt goed aan bij het bredere beeld dat we van Jezus krijgen in de evangeliën. Hij keurde zonde niet goed, maar hij ging ook niet mee in harde of huichelachtige veroordeling. Hij keek niet alleen naar de overtreding zelf, maar ook naar het hart, de houding van de aanklagers en de mogelijkheid van berouw en verandering.

Dat is een belangrijk onderscheid.

Er is namelijk een groot verschil tussen zeggen:
“zonde maakt niet uit”
en zeggen:
“een zondaar hoeft niet zonder barmhartigheid behandeld te worden”.

Jezus verdedigde geen overspel. Hij bagatelliseerde de zonde niet. Maar hij verdedigde wel een mens tegen een harde, eenzijdige en mogelijk huichelachtige veroordeling. Daarmee legt hij de vinger ook bij de verantwoordelijkheid van degene die oordeelt.

Dat past bij zijn bredere onderwijs: barmhartigheid, rechtvaardigheid en zelfonderzoek horen bij elkaar. Wie anderen beoordeelt, moet ook bereid zijn naar zichzelf te kijken.

Daarom is de kern niet dat “alles maar mag”.

De kern is eerder:
oordeel niet schijnheilig,
gebruik Gods wet niet als wapen tegen anderen,
en geef ruimte aan berouw, herstel en verandering.

Nu je het toch over Baäl hebt, dat was in die tijd wel anders.
Elia kreeg van God de opdracht om de Baäl-priesters uit te dagen om te laten zien wie de ware God is en dat Baäl geen kracht had. Na een proef om een stapel hout te laten ontbranden verloren de Baäl-priesters omdat zij hun vuur niet aan kregen, maar het vuur waar Elia voor bad begon wel te branden, zelfs nadat hij er water overheen had gegooid. Hierna grepen zij de priesters van Baäl en werden ze door Elia vermoord.
Dus Gods wet werd hier duidelijk als wapen tegen anderen gebruikt en er was geen ruimte voor berouw, herstel en verandering.

...
Maar het geheel wegzetten als primitieve stamgodsdienst doet volgens
mij geen recht aan de inhoud, de zelfkritiek, de profetische lijn en
de enorme invloed die deze teksten later op het christendom hebben
gehad.
...

Waarschijnlijk bedoel je te zeggen dat het niet leuk is om onder ogen te moeten zien dat jouw geloof afkomstig is van een oude oorlogszuchtige primitieve stammen godsdienst.
Dat snap ik, dat is ook niet leuk.
Maar het is wel zo.

[Dat_beloof_ik]

Ik zie het als een verzameling oude geschriften waarin Israël zijn geschiedenis, falen, hoop, geloof en verhouding tot God probeert te begrijpen.

Oke, helder.
Maar doe dat dan ook, want nu zie ik je over de schepping totaal iets anders zeggen, en dat is dan nog maar het eerste verhaal waar je zelf over begint.
Ik vermoed dus dat de zin hierboven je is aangedragen door jewepuntorg, zonder dat je gevolgen ervan doorziet.
Want anders had je over de schepping niet geschreven, zoals je nu hebt gedaan.

[Mullog]

Ik zie het als een verzameling oude geschriften waarin Israël zijn geschiedenis, falen, hoop, geloof en verhouding tot God probeert te begrijpen.

Oke, helder.
Maar doe dat dan ook, want nu zie ik je over de schepping totaal iets anders zeggen, en dat is dan nog maar het eerste verhaal waar je zelf over begint.
Ik vermoed dus dat de zin hierboven je is aangedragen door jewepuntorg, zonder dat je gevolgen ervan doorziet.
Want anders had je over de schepping niet geschreven, zoals je nu hebt gedaan.

Dat is niet helder. Jehovah's Getuigen zien de Bijbel als het door God geïnspireerde Woord en als de hoogste autoriteit voor geloof en leven. Zij geloven dat de Bijbel betrouwbaar is en dat de boodschap ervan in harmonie is van begin tot eind. Dus opzoek wijkt af van de gangbare JG visie, dus of hij is onwaarachtig in zijn reacties of hij is geen JG.

Overigens krijg ik een soort déjà vu van gesprekken met ene Antoon die ook beweerde open en eerlijk op basis van wetenschap de discussie aan te gaan om daarna alles wat de bijbel tegenspreekt als niet relevant of incorrect af te serveren