Kyron schreef: 01 aug 2026, 12:22
Tufkah, zonder het te beseffen geef je het sterkste argument tegen je eigen stelling telkens. Je zegt dat, als stilte de waarheid is, spreken … mondeling of schriftelijk … een leugen is. En vervolgens schrijf je daar weer xxx aantal alinea's over. Dat is niet zozeer een paradox als wel een praktijkdemonstratie. Ik moest er eerlijk gezegd even om glimlachen.
Mensen verwarren praten over de werkelijkheid al snel met de werkelijkheid zelf, wat leidt tot leeg geklets en clichés. Zo verwarren mensen praten over de taal van Eden al snel met het verhaal zelf, wat leidt tot leeg geklets en clichés. Maar niet iedereen is zo, voor ieder stuk uit de Bijbel is exegese nodig. En iedere Bijbelkenner weet: exegese is achterhalen wat de oorspronkelijke auteur bedoelde. Voor een goede exegeet kun je me wakker maken. Maar omdat die dun gezaaid zijn moet ik zelf het werk doen. En wie weet was dat ook wel de bedoeling van de oorspronkelijke auteur?
Maar er zit een fundamenteler probleem in je redenering.
Zelfs als we jouw uitgangspunt even volgen, blijft één vraag overeind: als woorden ons noodzakelijk van de waarheid verwijderen, waarom probeer je die waarheid dan juist met woorden over te brengen? Dat is niet zomaar een detail; het raakt de kern van je betoog. Je vertrouwt blijkbaar toch op taal om iets wezenlijks over te dragen.
Alle woorden zijn een leugen, is mijn uitgangspunt. (Ik zal het over de Bijbel niet schrijven om te vermijden dat ik mensen op de kast jaag.) Alle woorden vervormen de werkelijkheid. Iedere zinnige auteur zal er over nadenken hoe hij of zij zoveel mogelijk de leugen kan vermijden. Daar lopen we tegen een paradox aan. Wie het scheppingsverhaal letterlijk leest die verstaat geheel wat anders dan de mens die al enige schreden op het smalle pad achter zich heeft. Een schot voor de boeg: het scheppingsverhaal van Adam en Eva is een verhaal wat ons allemaal aangaat. Het heeft betrekking op
jou. Maar nu vertel ik reeds een leugen aan hen die dat niet begrijpen en menen dat Adam en Eva daadwerkelijk hebben bestaan. (Die schijnen er nog te zijn)
Zie je? De leugen is onvermijdelijk. Dat had je reeds kunnen weten als je Johannes 8:32 zou kennen. Het blijkt niet te gaan over 'spreken' , maar over 'verstaan'.
En juist daarom vind ik de openingsbladzijden van Genesis zo fascinerend. Los van de vraag of je ze letterlijk, symbolisch of literair leest, valt één ding op: Gods spreken staat centraal: "God zei..." Dat is de rode draad van het hele hoofdstuk. De Ruach Elohim zweeft over de wateren, maar de schepping komt niet tot stand doordat God zwijgt; zij komt tot stand doordat God spreekt. Of je dat nu als openbaring ziet of als een prachtige literaire compositie, de boodschap is dezelfde: het Woord is daar geen verwijdering van de waarheid, maar juist de manier waarop de waarheid zich openbaart
.
Hier staan we diametraal tegenover elkaar. Voor jou staat Gods spreken centraal, voor mij staat het 'verstaan' centraal. We bevinden ons op twee radicaal verschillende wegen en dat is goed! Want ieder mens zit altijd op de juiste weg. Anders had je immers wel een andere weg genomen! Er gaat nooit iets fout betreffende de weg die gegaan moet.
Zelfs de eerste letter van de Thora lijkt dat te onderstrepen. Genesis begint niet met de aleph, die bijna alleen adem is, maar met de bet: aan drie kanten gesloten en aan één kant open, naar voren. Rabbijnen hebben daar eeuwenlang over nagedacht. Niet omdat zo'n letter alles bewijst, maar omdat zelfs de vorm van een tekst soms uitnodigt om verder te kijken dan de oppervlakte.
Daarom zie ik de slang, Eva en het spreken niet als een ongeluk waardoor de stilte verloren ging. Vanaf de eerste bladzijde spreekt God, antwoordt de mens en krijgen de dieren hun namen. Communicatie is geen val uit de waarheid; zij behoort tot de scheppingsorde.
Ook hier staan we diametraal tegenover elkaar. Communicatie (taal) is een val uit de (ongedeelde) waarheid. Taal veronderstelt het denken en de paradox van het denken is dat de ongedeeldheid niet gedacht kan worden, maar dat het wel binnen de denkwereld gebracht kan worden. Wat heeft dat met het scheppingsverhaal te maken? Dat is dezelfde paradox: hoe kan de lezer uit de leugen de waarheid halen? De waarheid zit verborgen in de leugen, zoals een beeld verborgen is in een ruw stuk steen. Het is aan de "beeldhouwer" om het er uit te halen.
Begrijp me trouwens niet verkeerd: ik hou zelf heel erg van de stilte. Soms zelfs meer dan van sommige discussies.

Maar stilte en woorden hoeven helemaal geen concurrenten te zijn. Goede stilte en goede woorden halen juist het beste in elkaar naar boven. De mooiste gesprekken beginnen vaak met een moment van stilte, en de mooiste stiltes volgen meestal op een goed gesprek.
En dan kom ik terug bij jouw eigen bijdrage. Je gebruikt woorden om te verdedigen dat woorden ons van de waarheid verwijderen. Maar als dat werkelijk zo zou zijn, dan zou ook jouw eigen betoog zichzelf ondergraven. Je vertrouwt immers op taal om ons van jouw visie te overtuigen.
Het is een misverstand dat ik op dit forum wie dan ook wil overtuigen. Zou ik een forumdeelnemer overtuigen van hetgeen ik hier te berde breng, dan breng ik hem de leugen binnen. Ik heb al betoogt dan ik een leugenaar ben, en wie gelooft er nou een leugenaar? Voorts heb ik niets met het veld der overtuigingen. Ik wil ook geen volgelingen.
Misschien is dát wel de mooiste ironie van deze discussie: jij bent een bijzonder welsprekende pleitbezorger van de stilte. De stilte zelf heeft ervoor gekozen geen pleidooi te houden. Jij hebt vriendelijk aangeboden dat namens haar te doen. ... en niet eens zo weinig.
Ik bepleit de stilte. Maar de stilte kiest in het geheel niet, dus heeft de stilte er ook niet voor gekozen om geen pleidooi te houden. Spoiler: de stilte is zonder oordeel, zonder keuze, zonder eigen willen. Er staat alleen iets in de weg voor de stilte wat opgeruimd moet worden , dat is alles.......
Het denkvermogen begrijpt niet 'aanwezigheid'.