Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Een algemene plek voor bespreken van alles dat niet past in een ander meer gespecialiseerd subforum.
Moderatie: het moderatieteam
Tufkah
Berichten: 9723
Lid geworden op: 03 sep 2023, 17:33
Man/Vrouw: M

Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Tufkah »

https://www.trouw.nl/recensies/rovelli- ... ~bb10a4ab/
Volgens Rovelli denken we verkeerd na over tijd en ruimte. In het dagelijks leven zijn de effecten van relativiteit en de kwantumfysica namelijk nauwelijks voelbaar, en daardoor verkeren we bijvoorbeeld in de illusie dat we de snelheid en positie van dingen objectief kunnen vaststellen. Maar (Rovelli’s interpretatie van) de kwantummechanica leert ons dat dat niet kan; we kunnen die zaken hooguit vaststellen relatief aan een waarnemer.

Hij beargumenteert aldus dat we een relationeel beeld van het universum moeten omarmen, waarin we alleen nog spreken over plaats en snelheid als relaties. We moeten ons dus losmaken van onze misleidende intuïties.
De kern van zijn ideeën:

- Er is geen objectieve werkelijkheid Volgens de kwantummechanica hebben deeltjes geen vaste eigenschappen op zichzelf. Deeltjes krijgen pas betekenis in contact met iets anders.

- Hij noemt dat Relationele kwantummechanica. De werkelijkheid is een werkelijkheid van relaties, waar we zelf ook onderdeel van zijn. En omdat we er zelf ook onderdeel van zijn verbindt hij het met de filosofie.

P.S. Ik plaats dit om het te bediscussiëren, maar dat wil niet zeggen dat ik achter zijn ideeën sta. Maar vrij van geest zijn betekent dat je alles overweegt. Van filosofie weet ik wel e.e.a. , van kwantummechanica niet. (Maar wie wel?!)
Cogito, ergo sum? Of toch Sum, ergo sum?
Leon
Berichten: 4768
Lid geworden op: 13 jun 2021, 18:45
Man/Vrouw: M
Locatie: Rotterdam

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Leon »

Tufkah schreef: Gisteren, 12:49 https://www.trouw.nl/recensies/rovelli- ... ~bb10a4ab/
Volgens Rovelli denken we verkeerd na over tijd en ruimte. In het dagelijks leven zijn de effecten van relativiteit en de kwantumfysica namelijk nauwelijks voelbaar, en daardoor verkeren we bijvoorbeeld in de illusie dat we de snelheid en positie van dingen objectief kunnen vaststellen. Maar (Rovelli’s interpretatie van) de kwantummechanica leert ons dat dat niet kan; we kunnen die zaken hooguit vaststellen relatief aan een waarnemer.

Hij beargumenteert aldus dat we een relationeel beeld van het universum moeten omarmen, waarin we alleen nog spreken over plaats en snelheid als relaties. We moeten ons dus losmaken van onze misleidende intuïties.
De kern van zijn ideeën:

- Er is geen objectieve werkelijkheid Volgens de kwantummechanica hebben deeltjes geen vaste eigenschappen op zichzelf. Deeltjes krijgen pas betekenis in contact met iets anders.

- Hij noemt dat Relationele kwantummechanica. De werkelijkheid is een werkelijkheid van relaties, waar we zelf ook onderdeel van zijn. En omdat we er zelf ook onderdeel van zijn verbindt hij het met de filosofie.

P.S. Ik plaats dit om het te bediscussiëren, maar dat wil niet zeggen dat ik achter zijn ideeën sta. Maar vrij van geest zijn betekent dat je alles overweegt. Van filosofie weet ik wel e.e.a. , van kwantummechanica niet. (Maar wie wel?!)
eigenlijk wordt een 'object' dan een organisatie, een voor de verschillende waarnemers verschillende organisatie, dan 'bestaat' het object als relatie en niet als ding
[geloof gaat meer over betekenis dan over feiten]
Tufkah
Berichten: 9723
Lid geworden op: 03 sep 2023, 17:33
Man/Vrouw: M

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Tufkah »

Leon schreef: Gisteren, 13:58
Tufkah schreef: Gisteren, 12:49 https://www.trouw.nl/recensies/rovelli- ... ~bb10a4ab/



De kern van zijn ideeën:

- Er is geen objectieve werkelijkheid Volgens de kwantummechanica hebben deeltjes geen vaste eigenschappen op zichzelf. Deeltjes krijgen pas betekenis in contact met iets anders.

- Hij noemt dat Relationele kwantummechanica. De werkelijkheid is een werkelijkheid van relaties, waar we zelf ook onderdeel van zijn. En omdat we er zelf ook onderdeel van zijn verbindt hij het met de filosofie.

P.S. Ik plaats dit om het te bediscussiëren, maar dat wil niet zeggen dat ik achter zijn ideeën sta. Maar vrij van geest zijn betekent dat je alles overweegt. Van filosofie weet ik wel e.e.a. , van kwantummechanica niet. (Maar wie wel?!)
eigenlijk wordt een 'object' dan een organisatie, een voor de verschillende waarnemers verschillende organisatie, dan 'bestaat' het object als relatie en niet als ding
Inderdaad, een deeltje kan zich in meerdere toestanden of op meerdere plekken tegelijk bevinden totdat het wordt gemeten. Dan krijgt het een relatie met de waarnemer. En dat is wat Rovelli doet: de objecten koppelen aan een waarnemer. Zodat je niet een tijdruimte krijgt vol met allerlei objecten, maar de objecten 'bestaan' alleen in relatie.

Bijvoorbeeld een exoplaneet om een verre ster gaat pas bestaan als een waarnemer op aarde (of een andere planeet) hem waarneemt met een telescoop. Maar dat gaat tegen alle logica in.
Cogito, ergo sum? Of toch Sum, ergo sum?
Leon
Berichten: 4768
Lid geworden op: 13 jun 2021, 18:45
Man/Vrouw: M
Locatie: Rotterdam

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Leon »

Tufkah schreef: Gisteren, 14:34
Leon schreef: Gisteren, 13:58

eigenlijk wordt een 'object' dan een organisatie, een voor de verschillende waarnemers verschillende organisatie, dan 'bestaat' het object als relatie en niet als ding
Inderdaad, een deeltje kan zich in meerdere toestanden of op meerdere plekken tegelijk bevinden totdat het wordt gemeten. Dan krijgt het een relatie met de waarnemer. En dat is wat Rovelli doet: de objecten koppelen aan een waarnemer. Zodat je niet een tijdruimte krijgt vol met allerlei objecten, maar de objecten 'bestaan' alleen in relatie.

Bijvoorbeeld een exoplaneet om een verre ster gaat pas bestaan als een waarnemer op aarde (of een andere planeet) hem waarneemt met een telescoop. Maar dat gaat tegen alle logica in.
nou, het is dan onbepaald, maar dat ook niet niets. De onbepaaldheid staat voor een zekere rust, dat wel. Anders zou het veel te intens worden.
[geloof gaat meer over betekenis dan over feiten]
Gebruikersavatar
Dat_beloof_ik
Berichten: 3160
Lid geworden op: 17 mar 2022, 16:10
Man/Vrouw: M

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Dat_beloof_ik »

Tufkah schreef: Gisteren, 14:34.

Bijvoorbeeld een exoplaneet om een verre ster gaat pas bestaan als een waarnemer op aarde (of een andere planeet) hem waarneemt met een telescoop. Maar dat gaat tegen alle logica in.
Bij mij ook. Die ster is alleen maar waarneembaar omdat die ooit eens licht uitstraalde dat wij nu waarnemen. Dat kan alleen maar als hij al bestond voordat hij werd waargenomen.
Hou oud is die man? Ook respectabele wetenschappers kunnen Alzheimer krijgen.
Je kunt niet zeker weten want alles gaat voorbij, maar ik geloof in jou en mij (De Groot)
Gebruikersavatar
Tiberius Claudius
Berichten: 6057
Lid geworden op: 01 mei 2022, 12:43
Man/Vrouw: M

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Tiberius Claudius »

Tufkah schreef: Gisteren, 14:34 Bijvoorbeeld een exoplaneet om een verre ster gaat pas bestaan als een waarnemer op aarde (of een andere planeet) hem waarneemt met een telescoop. Maar dat gaat tegen alle logica in.
Dat idee (een variant) is al heel oud.

Er is een stroming geweest die beweerde dat alles is zoals we het ons bedenken.
Toen we met z'n allen dachten dat de wereld plat was toen was hij ook plat.
Toen we dachten dat de wereld het middelpunt van alles was toen was dat ook zo.
Nu denken we dat er exoplaneten zijn dus zijn die er nu ook.

PS.
Voor alle duidelijkheid:
Ik ben hier geen aanhanger van hoor.
En wat als er meer Keizers zijn geweest dan maanden Geachte Senatoren?
Tufkah
Berichten: 9723
Lid geworden op: 03 sep 2023, 17:33
Man/Vrouw: M

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Tufkah »

Tiberius Claudius schreef: Vandaag, 12:19
Tufkah schreef: Gisteren, 14:34 Bijvoorbeeld een exoplaneet om een verre ster gaat pas bestaan als een waarnemer op aarde (of een andere planeet) hem waarneemt met een telescoop. Maar dat gaat tegen alle logica in.
Dat idee (een variant) is al heel oud.

Er is een stroming geweest die beweerde dat alles is zoals we het ons bedenken.
Toen we met z'n allen dachten dat de wereld plat was toen was hij ook plat.
Toen we dachten dat de wereld het middelpunt van alles was toen was dat ook zo.
Nu denken we dat er exoplaneten zijn dus zijn die er nu ook.

PS.
Voor alle duidelijkheid:
Ik ben hier geen aanhanger van hoor.
Het gaat er bij Rovelli om dat alles relatief is. Een eenvoudig voorbeeld is dat vanaf het aardoppervlak het lijkt alsof de zon om de aarde heen draait. De werkelijkheid kan alleen geweten worden als de mens in staat is om zich te verbeelden dat de aarde een bol is die om de zon heen draait. Het gaat hem er niet om welke zienswijze juist is, maar dat beiden relatief zijn. Aarde en zon hebben een relatie. En het geheel (Aarde-zon) heeft een relatie met de waarnemer. De waarnemer op aarde ziet wat anders dan de waarnemer die met zijn voorstellingsvermogen het eclipticavlak kan waarnemen. Daarmee kunnen twee verschillende waarnemers een ander, maar wel allebei juist beeld hebben van de toestand van het aarde-zon stelsel.

Waar hij onderscheid in maakt is niet of iets natuurkundig juist is (het eclipticavlak), maar of het relationeel juist is.
Cogito, ergo sum? Of toch Sum, ergo sum?
peda
Berichten: 25288
Lid geworden op: 08 apr 2016, 09:51
Man/Vrouw: M

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door peda »

In mijn optiek gaat in het domein metafysica de relatieve juistheid op.
In het domein fysica wordt de beginnende relatieve juistheid allengs ingehaald door absolute juistheid, door het Panta Rhei van de wetenschappelijke kennis ontwikkeling, mede dank zij de steeds betere waarnemingsapparatuur ( techniek ).
Dat de aarde om de zon draait is in het domein fysica gewoon absoluut juist, wat een andere relatieve juistheid van een waarnemer hem/ haar ook moge vertellen.
In het domein metafysica is het in mijn optiek ONMOGELIJK om absolute juistheidsuitspraken te doen.
Metafysische uitspraken door wie ook gedaan en op welke Bron ook gebaseerd, zijn nooit absoluut juiste uitspraken, althans de eventuele juistheid is niet hard/ empirisch te weten.
Filosofische uitspraken moeten logisch zijn, dus voldoen aan redelijkheid, maar hoeven ook niet keihard te zijn, ofwel empirisch getoetst kunnen worden op absolute juistheid.
Voor mij hoeven metafysische/ filosofische uitspraken ook helemaal niet hard te zijn. Ook een niet hard te maken uitspraak kan in mijn optiek een mooie uitspraak zijn. Dat niet ieder hierover hetzelfde denkt, is voor mij ook weer mooi.
Tufkah
Berichten: 9723
Lid geworden op: 03 sep 2023, 17:33
Man/Vrouw: M

Re: Rovelli verbindt kwantummechanica en filosofie

Bericht door Tufkah »

Rovelli beweert dat we een relationeel beeld van het universum moeten omarmen, waarin we alleen nog spreken over plaats en snelheid als relaties. Dat de aarde om de zon draait is dan is het domein fysica juist, maar in het domein metafysica onjuist. Immers: de waarnemer bevindt zich hier op aarde en niet op een denkbeeldig punt boven het vlak waarop de aarde om de zon draait. De juistheid uitspraken zijn volgens Rovelli relatief aan een waarnemer.

Zijn denkbeelden hebben totaal andere uitkomsten dan gebruikelijk. Stel: ik rij op de snelweg met een vaart van 100 Km/u en mijn voorganger rijdt 105 Km/u. Dan rijdt mijn voorganger geen 105 Km/u maar 5 Km/u, hij beweegt immers met een snelheid van 5 km/u van mij (de waarnemer) af.

Ik moest even denken aan het bovenschrift van het Freethinker forum: “Het is een teken van een ontwikkelde geest om met een gedachte te kunnen spelen zonder die te accepteren.”
Cogito, ergo sum? Of toch Sum, ergo sum?