De schepping volgens jw.org

[Tiberius Claudius]

Hoe kan een methode nu een arbiter zijn? Kan ik aan mijn gereedschapskist vragen hoe ik mijn huis zou moeten inrichten?

Hallo Peter,

Ik begrijp deze opmerking als : een arbiter is een iemand die recht spreekt onder toepassing van ( of gebruik makende van ) de wetenschappelijke methode ( gereedschapskist ).
Ik ben het met deze constatering wel eens VERMITS resultaten verkregen met de wetenschappelijke methode ook door de arbiter toegepast kunnen worden.
Zo zijn voor mij de ""uitkomsten"' van wetenschappelijke hypothesen bijvoorbeeld niet gelijk aan wetenschappelijk onderbouwde conclusies.
Een arbiter die recht spreekt op basis van wetenschappelijke hypothesen is voor mij geen goede arbiter.
Een arbiter die recht spreekt op basis van door de wetenschap helemaal niet verrichte onderzoeken, is voor mij geen goede arbiter.
Kortom voor mij komt qua bewijskracht eerst het echte wetenschappelijke bewijs en dan het filosofische bewijs en dan het geloofsbewijs.
Een geloofsbewijs dat niet middels wetenschappelijk bewijs wordt overtroefd, blijft voor mij als geloofsbewijs gelijkwaardig meedoen in de discussie.
Ik kijk derhalve goed naar de wetenschappelijke inhoud waarop een troefkaart zijn kracht ontleend.


.

Het filosofische bewijs het geloofsbewijs zijn helemaal geen bewijzen slechts beweringen.

Het is de God van de Gaten, met een mooi verhaaltje.

[peda]

Het filosofische bewijs het geloofsbewijs zijn helemaal geen bewijzen slechts beweringen.

Het is de God van de Gaten, met een mooi verhaaltje.

Zodra het filosofische bewijs en geloofsbewijs door het wetenschappelijk bewijs zijn overtroefd dan zijn het in mijn beoordeling inderdaad beweringen geworden.
Zolang het filosofisch bewijs en het geloofs bewijs niet zijn overtroefd, zijn het beiden in mijn optiek meer dan beweringen.
De God van de Gaten, ofwel een mooi verhaaltje is voor mij het opvoeren van bewijs dat een onzeker voorschot neemt op uitkomsten in de toekomst.
Niets op tegen, ik gebruik de God van de Gaten eveneens, maar nooit als wetenschappelijk bewijs, eerder als geloofsbewijs.

[Peter79]

Hoe kan een methode nu een arbiter zijn? Kan ik aan mijn gereedschapskist vragen hoe ik mijn huis zou moeten inrichten?

Hallo Peter,

Ik begrijp deze opmerking als : een arbiter is een iemand die recht spreekt onder toepassing van ( of gebruik makende van ) de wetenschappelijke methode ( gereedschapskist ).
Ik ben het met deze constatering wel eens VERMITS resultaten verkregen met de wetenschappelijke methode ook door de arbiter toegepast kunnen worden.
Zo zijn voor mij de ""uitkomsten"' van wetenschappelijke hypothesen bijvoorbeeld niet gelijk aan wetenschappelijk onderbouwde conclusies.
Een arbiter die recht spreekt op basis van wetenschappelijke hypothesen is voor mij geen goede arbiter.
Een arbiter die recht spreekt op basis van door de wetenschap helemaal niet verrichte onderzoeken, is voor mij geen goede arbiter.
Kortom voor mij komt qua bewijskracht eerst het echte wetenschappelijke bewijs en dan het filosofische bewijs en dan het geloofsbewijs.
Een geloofsbewijs dat niet middels wetenschappelijk bewijs wordt overtroefd, blijft voor mij als geloofsbewijs gelijkwaardig meedoen in de discussie.
Ik kijk derhalve goed naar de wetenschappelijke inhoud waarop een troefkaart zijn kracht ontleend.
Toegepast op de "schepping volgens jw.org "" vind ik de interpretatie van het B L van het oorspronkelijke Genesis verhaal uiterst zwak.


.

Een arbiter staat tussen twee partijen in. Hij of zij moet bepalen wat de gedeelde grond is. In het voetbal is dat duidelijk. Er zijn spelregels waaraan beide teams zich hebben gecommitteerd en in geval van onduidelijkheid beslist de arbiter. Maar in het geval van JG is helemaal niet duidelijk wat de gedeelde basis is tussen JG's die wetenschap een bepaalde plek geven bij hun bijbeluitleg en mensen die de wetenschap in alles het primaat zeggen te geven. Er is niet een spelregelset die voor beide partijen gelijkluidend is en JG's committeren zich aan hun B.L. (die vermoedelijk vanuit een ivoren toren op ons neerkijkt) en niet aan een onafhankelijke arbiter.

Ik denk dat de positie die je aan wetenschap geeft altijd een rol speelt. De mens is baas over zijn gereedschap, zijn machine, zijn computer en niet andersom. Je kan afspreken dat je je committeert aan de uitkomsten van wetenschap, net zoals de rechter vonnis wijst op basis van de wet. Maar wetten zijn uiteindelijk ook niet objectief, maar ze zijn (als het goed is) tot stand gekomen op basis van democratische meerderheden en bevatten levensbeschouwelijke componenten. Daarvoor zijn wetten immers ook bedoeld: om bepaalde visies concrete uitwerking in de praktijk te laten hebben.

Juist de wereld van de geloven en levensbeschouwingen, waaronder ook de levensbeschouwing van de JG's, is niet gediend van een arbitrage die door wetenschappelijke juistheid wordt gedicteerd. Wetenschap is op altijd op zoek naar universele waarheid en verdraagt het niet als er meerdere scholen zijn. Het bestaan van scholen is slechts een tussenfase in complexe vakgebieden. Wetenschap is in wezen totalitair van aard en er ligt een nauwe link met het monotheïsme dat eveneens geen andere goden naast zich verdraagt.

[peda]

Hallo Peter,

Ik begrijp deze opmerking als : een arbiter is een iemand die recht spreekt onder toepassing van ( of gebruik makende van ) de wetenschappelijke methode ( gereedschapskist ).
Ik ben het met deze constatering wel eens VERMITS resultaten verkregen met de wetenschappelijke methode ook door de arbiter toegepast kunnen worden.
Zo zijn voor mij de ""uitkomsten"' van wetenschappelijke hypothesen bijvoorbeeld niet gelijk aan wetenschappelijk onderbouwde conclusies.
Een arbiter die recht spreekt op basis van wetenschappelijke hypothesen is voor mij geen goede arbiter.
Een arbiter die recht spreekt op basis van door de wetenschap helemaal niet verrichte onderzoeken, is voor mij geen goede arbiter.
Kortom voor mij komt qua bewijskracht eerst het echte wetenschappelijke bewijs en dan het filosofische bewijs en dan het geloofsbewijs.
Een geloofsbewijs dat niet middels wetenschappelijk bewijs wordt overtroefd, blijft voor mij als geloofsbewijs gelijkwaardig meedoen in de discussie.
Ik kijk derhalve goed naar de wetenschappelijke inhoud waarop een troefkaart zijn kracht ontleend.
Toegepast op de "schepping volgens jw.org "" vind ik de interpretatie van het B L van het oorspronkelijke Genesis verhaal uiterst zwak.


.

Een arbiter staat tussen twee partijen in. Hij of zij moet bepalen wat de gedeelde grond is. In het voetbal is dat duidelijk. Er zijn spelregels waaraan beide teams zich hebben gecommitteerd en in geval van onduidelijkheid beslist de arbiter. Maar in het geval van JG is helemaal niet duidelijk wat de gedeelde basis is tussen JG's die wetenschap een bepaalde plek geven bij hun bijbeluitleg en mensen die de wetenschap in alles het primaat zeggen te geven. Er is niet een spelregelset die voor beide partijen gelijkluidend is en JG's committeren zich aan hun B.L. (die vermoedelijk vanuit een ivoren toren op ons neerkijkt) en niet aan een onafhankelijke arbiter.

Ik denk dat de positie die je aan wetenschap geeft altijd een rol speelt. De mens is baas over zijn gereedschap, zijn machine, zijn computer en niet andersom. Je kan afspreken dat je je committeert aan de uitkomsten van wetenschap, net zoals de rechter vonnis wijst op basis van de wet. Maar wetten zijn uiteindelijk ook niet objectief, maar ze zijn (als het goed is) tot stand gekomen op basis van democratische meerderheden en bevatten levensbeschouwelijke componenten. Daarvoor zijn wetten immers ook bedoeld: om bepaalde visies concrete uitwerking in de praktijk te laten hebben.

Juist de wereld van de geloven en levensbeschouwingen, waaronder ook de levensbeschouwing van de JG's, is niet gediend van een arbitrage die door wetenschappelijke juistheid wordt gedicteerd. Wetenschap is op altijd op zoek naar universele waarheid en verdraagt het niet als er meerdere scholen zijn. Het bestaan van scholen is slechts een tussenfase in complexe vakgebieden. Wetenschap is in wezen totalitair van aard en er ligt een nauwe link met het monotheïsme dat eveneens geen andere goden naast zich verdraagt.

Hallo Peter,

Ik doe juist mee op het G G Forum omdat hier voor deelnemers die zich houden aan de forum regels een arbiter die uitspraken doet over de toelaatbaarheid van "" biassen "" op het forum ontbreekt. Dat geldt niet alleen voor JG leden maar ik denk ten diepste voor iedereen die hier deelneemt.
Wanneer bijvoorbeeld mijn agnostische visie als niet meer welkom zou worden gezien, dan neem ik als persoon afscheid van het forum.
Dat een aantal onzer de eigen "" bias "" graag op het forum als het leidende-bias zou willen zien dat kan ik alleszins begrijpen en dat een naturalist die vanuit de eigen bias alle metafysica als "" ONZIN "" ziet, een forum zonder ONZIN voor hem/ haar hoger waardeert als een forum met ONZIN, dat
is ook niet vreemd. Daarom favoriseer ik ook kleuring, veelzijdigheid, boven een mono-kleur, maar favoriseren is bij mij niet gelijk aan bindende uitspraken doen ofwel scheidrechteren.

[Tufkah]

Wetenschap is op zoek naar universele waarheid, daar ben ik het mee eens. En die waarheden zijn er ook. Toch zijn wetenschappers het niet eens.

Religie/geloof/filosofie is ook op zoek naar universele waarheid (altijd en eeuwig geldende waarheid). En die waarheid is er ook. Dat gelovigen het onderling oneens zijn zegt niks.

Wetenschap en Religie/geloof/filosofie hebben meer overeenkomsten dan je oppervlakkig zou zeggen. Maar het zijn wel gescheiden domeinen.

[opzoek]

Genesis 1:1 zegt dat God in het begin de hemel en de aarde schiep, maar zegt niet hoelang vóór de beschreven scheppingsdagen dat gebeurde. Daarom is het niet in strijd met de tekst om aan te nemen dat zon en maan al bestonden voordat ze op de vierde dag vanaf de aarde als lichtgevers zichtbaar of werkzaam werden. En hoewel „uitspansel” letterlijk met uitspreiden samenhangt, moet de betekenis uiteindelijk uit de context blijken. Alleen naar de Nederlandse samenstelling „uit-gespannen” kijken, is geen doorslaggevend argument over de betekenis van het oorspronkelijke Hebreeuwse woord.

[Tiberius Claudius]

Genesis 1:1 zegt dat God in het begin de hemel en de aarde schiep, maar zegt niet hoelang vóór de beschreven scheppingsdagen dat gebeurde. Daarom is het niet in strijd met de tekst om aan te nemen dat zon en maan al bestonden voordat ze op de vierde dag vanaf de aarde als lichtgevers zichtbaar of werkzaam werden. En hoewel „uitspansel” letterlijk met uitspreiden samenhangt, moet de betekenis uiteindelijk uit de context blijken. Alleen naar de Nederlandse samenstelling „uit-gespannen” kijken, is geen doorslaggevend argument over de betekenis van het oorspronkelijke Hebreeuwse woord.

In al mijn vertalingen staat dat dat de eerste dag was.

[opzoek]

Wetenschap hoeft geen arbiter over geloof te zijn. Zij is wel een geschikt toetsingsmiddel zodra een geloof concrete uitspraken doet over de waarneembare werkelijkheid. De eigen leiding van een geloofsgemeenschap kan daarbij geen onafhankelijke arbiter zijn, omdat zij zowel de uitleg opstelt als bepaalt hoeveel ruimte haar leden krijgen om die uitleg tegen te spreken. Wetenschap is bovendien niet totalitair omdat zij naar één werkelijkheid zoekt; totalitair wordt een systeem pas wanneer een gezag afwijkende opvattingen niet vrij laat onderzoeken of uitspreken.

[Tiberius Claudius]

Wetenschap is op zoek naar universele waarheid, daar ben ik het mee eens.

Nee dat doet de wetenschap niet, dat is meer iets voor religie.
Het begrip waarheid is niet eens een wetenschappelijke term.

[opzoek]

Dit is een scherp geformuleerde kritiek, maar een deel ervan gaat verder dan de tekst werkelijk bewijst.

„Hij maakte toen de zon” is een begrijpelijke lezing van Genesis 1:16. Het Hebreeuwse werkwoord betekent normaal gesproken inderdaad „maken”. De tekst zegt echter niet letterlijk dat God de zon pas op dat moment uit niets schiep. Omdat Genesis 1:1 al de schepping van „de hemel en de aarde” vermeldt, bestaat er ruimte om vers 16 als een nadere beschrijving of functionele ordening te lezen. Maar eerlijkheidshalve: de uitleg dat een steeds dunner wordend wolkendek de zon pas geleidelijk zichtbaar maakte, staat evenmin letterlijk in Genesis. Dat is een harmoniserende reconstructie.

Het argument over de maan overtuigt minder. Dat de maan het licht van de nacht „beheerst”, betekent niet dat zij uitsluitend ’s nachts zichtbaar zou zijn. Ook wij noemen haar een nachtelijk hemellichaam terwijl we weten dat ze soms overdag zichtbaar is. Genesis spreekt hier vanuit de gewone menselijke waarneming en geeft geen astronomische verhandeling.

Ook „de schrijver wist niet dat al het licht van de zon komt” is te stellig. Voor het daglicht op aarde is de zon vanzelfsprekend de belangrijkste bron, maar niet al het licht in het heelal komt van onze zon. Bovendien hoeft „er zij licht” niet noodzakelijk de eerste schepping van licht zelf te betekenen. De passage kan ook beschrijven dat licht de aarde begon te bereiken of daar een dag-nachtritme ontstond. Ook dat blijft een interpretatie, geen rechtstreeks uitgesproken gegeven.

De bezemvergelijking is daarom retorisch sterk, maar bewijst niets. Zowel gelovigen als critici kunnen „naar het antwoord toewerken”. De juiste controlevraag is steeds:

Staat deze uitleg werkelijk in de tekst, is zij taalkundig mogelijk, of wordt zij achteraf toegevoegd om een probleem op te lossen?

Mijn evenwichtige conclusie zou zijn: de JW-uitleg is mogelijk, maar niet door Genesis bewezen. De bewering dat Genesis aantoonbaar zegt dat zon en maan pas op de vierde dag ontstonden én dat de schrijver astronomische feiten niet kende, is eveneens geen bewezen conclusie. „Inzicht vergt verificatie” moet dus voor beide kanten gelden.

[Tufkah]

Wetenschap is op zoek naar universele waarheid, daar ben ik het mee eens.

Nee dat doet de wetenschap niet, dat is meer iets voor religie.
Het begrip waarheid is niet eens een wetenschappelijke term.

Je hebt gelijk, ik neem mijn bewering terug. Wetenschap is altijd in ontwikkeling en bevat geen waarheid.

[Mullog]

...
Mijn evenwichtige conclusie zou zijn: de JW-uitleg is mogelijk, maar niet door Genesis bewezen. De bewering dat Genesis aantoonbaar zegt dat zon en maan pas op de vierde dag ontstonden én dat de schrijver astronomische feiten niet kende, is eveneens geen bewezen conclusie. „Inzicht vergt verificatie” moet dus voor beide kanten gelden.

Zullen we het aan anderen overlaten of je conclusie "evenwichtig" is?

Genesis stamt uit een periode waarin de zon en de maan nog om de aarde draaien. Ik denk dat het vrijwel zeker is dat de schrijver geen astronomische kennis had op dat gebied (zonnewendes en dat soort seizoen gebonden kennis natuurlijk wel).

[Tiberius Claudius]

...
Mijn evenwichtige conclusie zou zijn: de JW-uitleg is mogelijk, maar niet door Genesis bewezen. De bewering dat Genesis aantoonbaar zegt dat zon en maan pas op de vierde dag ontstonden én dat de schrijver astronomische feiten niet kende, is eveneens geen bewezen conclusie. „Inzicht vergt verificatie” moet dus voor beide kanten gelden.

Zullen we het aan anderen overlaten of je conclusie "evenwichtig" is?

Genesis stamt uit een periode waarin de zon en de maan nog om de aarde draaien. Ik denk dat het vrijwel zeker is dat de schrijver geen astronomische kennis had op dat gebied (zonnewendes en dat soort seizoen gebonden kennis natuurlijk wel).

Dat laatste waarschijnlijk wel.
Genesis stamt uit de Babylonische tijd ende Babyloniërs hadden veel kennis op dit gebied.

Alhoewel die wisten wel dat het licht van de zon kwam, want ze kenden de zonsverduistering.

[Mullog]

Zullen we het aan anderen overlaten of je conclusie "evenwichtig" is?

Genesis stamt uit een periode waarin de zon en de maan nog om de aarde draaien. Ik denk dat het vrijwel zeker is dat de schrijver geen astronomische kennis had op dat gebied (zonnewendes en dat soort seizoen gebonden kennis natuurlijk wel).

Dat laatste waarschijnlijk wel.
Genesis stamt uit de Babylonische tijd ende Babyloniërs hadden veel kennis op dit gebied.

Alhoewel die wisten wel dat het licht van de zon kwam, want ze kenden de zonsverduistering.

Maar is Genesis 1 niet veel ouder en de vastlegging van orale overlevering?

[Tiberius Claudius]

Dat laatste waarschijnlijk wel.
Genesis stamt uit de Babylonische tijd ende Babyloniërs hadden veel kennis op dit gebied.

Alhoewel die wisten wel dat het licht van de zon kwam, want ze kenden de zonsverduistering.

Maar is Genesis 1 niet veel ouder en de vastlegging van orale overlevering?

Yep.
Maar het is niet duidelijk wat geleend is van de Babyloniërs door de schrijvers en wat ze uit oude Israëlische bronnen hebben gehaald en niet te vergeten wat ze zelf er bij hebben verzonnen.
Het is bekend dat er in het gebied Kanaän veel meer op schrift is gesteld dan er bewaard is gebleven.
Het OT verwijst meerdere malen naar boeken die er niet meer zijn.
(zoals het boek Nathan)

Het laatste is een onderwerp op zich.

[opzoek]

Genesis 1:1

De Nieuwewereldvertaling — studie-uitgave zegt:

„In het begin schiep God de hemel en de aarde.”

De gewone NWV van 2017 gebruikt precies dezelfde woorden. Genesis 1 in de studie-uitgave

De Hebreeuwse grondtekst

בְּרֵאשִׁית בָּרָא אֱלֹהִים אֵת הַשָּׁמַיִם וְאֵת הָאָרֶץ
Bereshit bara Elohim et hashamajim we’et ha’arets.

Hebreeuws Betekenis
Bereshit in het begin
bara hij schiep
Elohim God
et geeft het lijdend voorwerp aan
hashamajim de hemel of hemelen
we’et en [het volgende lijdend voorwerp]
ha’arets de aarde
„In het begin”

Dit betekent niet het begin van God. Jehovah heeft geen begin:

„Van eeuwigheid tot eeuwigheid bent u God.” — Psalm 90:2.

Het gaat om het begin van de stoffelijke schepping: het moment waarop God de hemel en de aarde tot bestaan bracht. De Bijbel vermeldt hier geen datum en zegt ook niet hoelang geleden dit gebeurde. Genesis 1:1 laat dus zonder probleem ruimte voor een zeer oud heelal en een zeer oude aarde.

„Schiep”.

Het Hebreeuwse werkwoord bara betekent scheppen of voortbrengen. De vorm bara staat hier in het enkelvoud: letterlijk „hij schiep”.

Dat is belangrijk omdat Elohim uiterlijk een meervoudsvorm heeft, maar hier met een enkelvoudig werkwoord wordt verbonden. De zin behandelt God dus grammaticaal als één handelende persoon. De vorm Elohim bewijst geen Drie-eenheid.

Waarom staat er „God” en niet „Jehovah”?

In de Hebreeuwse tekst van Genesis 1:1 staat Elohim, „God”. Het Tetragrammaton JHWH staat niet in dit vers. Daarom vertaalt de NWV dit terecht met „God”.

In Genesis 2:4 verschijnt voor het eerst de combinatie „Jehovah God”. Uit de rest van de Bijbel blijkt dus wie de God uit Genesis 1:1 is:

„Dit zegt Jehovah, de Schepper van de hemel, de ware God, degene die de aarde gevormd en gemaakt heeft.” — Jesaja 45:18.

„De hemel en de aarde”.

Deze woorden kunnen samen de gehele stoffelijke schepping aanduiden:

„de hemel”: het uitgestrekte heelal met de hemellichamen;
„de aarde”: onze planeet.

Genesis 1:1 beschrijft daarom de oorspronkelijke schepping van het heelal en de aarde. De zes scheppingsdagen worden pas vanaf Genesis 1:3 beschreven. In vers 2 bestond de aarde al, maar ze was nog „woest en leeg”. De scheppingsdagen gingen dus vooral over het gereedmaken van de aarde voor leven en uiteindelijk voor de mens.

Had Jezus hierbij een rol?

Genesis 1:1 noemt God als de Schepper. Andere teksten maken duidelijk dat Jehovah zijn eerstgeboren Zoon als „meesterwerker” gebruikte (Spreuken 8:30).

Dat wordt bijzonder duidelijk in 1 Korinthiërs 8:6:

„Voor ons is er in werkelijkheid maar één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn […] en er is één Heer, Jezus Christus, door wie alle dingen zijn.”

Jehovah is dus de bron en opdrachtgever: uit hem zijn alle dingen. Jezus was degene door wie Jehovah de schepping tot stand bracht. Vergelijk Johannes 1:1-3 en Kolossenzen 1:15, 16.

Kruisverwijzingen in de studie-uitgave.

Bij Genesis 1:1 geeft de studie-uitgave zeven verwijzingen:

Psalm 102:25 — God legde de fundamenten van de aarde.
Jesaja 42:5 — God schiep de hemel en spreidde de aarde uit.
Jesaja 45:18 — Jehovah vormde de aarde om bewoond te worden.
Romeinen 1:20 — Gods eigenschappen zijn in de schepping waarneembaar.
Hebreeën 1:10 — de grondvestiging van de aarde en het werk van Gods handen.
Openbaring 4:11 — alle dingen bestaan omdat Jehovah ze heeft geschapen.
Openbaring 10:6 — degene die de hemel, de aarde en de zee heeft geschapen.
Kern van Genesis 1:1

In één korte zin worden enkele fundamentele waarheden vastgelegd:

Het heelal is niet vanzelf ontstaan.
De stoffelijke schepping had een begin.
God bestond al vóór dat begin.
Jehovah is de uiteindelijke Bron van alles wat bestaat.
De Bijbel geeft geen ouderdom van het heelal of de aarde.
Genesis 1:1 staat vóór de beschrijving van de scheppingsdagen.

Het vers is daarmee eigenlijk het opschrift boven het hele scheppingsverslag: eerst schiep God het heelal en de aarde; daarna wordt verteld hoe hij de aarde geschikt maakte voor leven.

[opzoek]

Dat staat inderdaad niet letterlijk in Genesis. Het is een gevolgtrekking uit de opbouw van het verslag.

Genesis 1:3-5 spreekt over licht en het onderscheid tussen dag en nacht. Pas in vers 14-18 worden de afzonderlijke hemellichten genoemd en krijgen ze hun functie voor dagen, jaren en seizoenen. Daaruit de gevogtrekking dat er aanvankelijk wel diffuus licht was, maar dat de bron ervan vanaf de aarde nog niet onderscheiden kon worden.

Daarom gebruikt jw.org zelf woorden als „kennelijk” en „blijkbaar”. Het wordt dus niet voorgesteld als iets wat uitdrukkelijk in Genesis staat, maar als een mogelijke verklaring van het verschil tussen de eerste en de vierde dag.

Je kunt terecht zeggen dat Genesis die onduidelijke zichtbaarheid niet bewijst. Maar „erbij verzonnen” wekt de indruk dat de uitleg helemaal geen verband met de tekst heeft. Nauwkeuriger is: het staat er niet letterlijk, maar het is een interpretatie van de volgorde in het verslag.

[opzoek]

Of mijn conclusie evenwichtig is, mogen de lezers inderdaad zelf beoordelen. Mijn punt blijft dat voor beide opvattingen dezelfde bewijslast moet gelden. Dat mensen in de oudheid waarschijnlijk geen modern heliocentrisch wereldbeeld hadden, bewijst niet dat Genesis zegt dat zon en maan pas op de vierde dag ontstonden. Genesis beschrijft hun functie zoals die vanaf de aarde wordt waargenomen, maar doet geen uitspraak over hun banen. De JW-uitleg dat ze al bestonden en op de vierde dag duidelijk zichtbaar werden, is een mogelijke gevolgtrekking. De tegenovergestelde uitleg is eveneens een interpretatie. Daarom moeten we onderscheiden tussen wat er letterlijk staat en wat wij daaruit afleiden.

[Tiberius Claudius]

Genesis 1:1

De Nieuwewereldvertaling — studie-uitgave zegt:

„In het begin schiep God de hemel en de aarde.”

De gewone NWV van 2017 gebruikt precies dezelfde woorden. Genesis 1 in de studie-uitgave

De Hebreeuwse grondtekst

בְּרֵאשִׁית בָּרָא אֱלֹהִים אֵת הַשָּׁמַיִם וְאֵת הָאָרֶץ
Bereshit bara Elohim et hashamajim we’et ha’arets.

Hebreeuws Betekenis
Bereshit in het begin
bara hij schiep
Elohim God
et geeft het lijdend voorwerp aan
hashamajim de hemel of hemelen
we’et en [het volgende lijdend voorwerp]
ha’arets de aarde
„In het begin”

Dit betekent niet het begin van God. Jehovah heeft geen begin:

„Van eeuwigheid tot eeuwigheid bent u God.” — Psalm 90:2.

Het gaat om het begin van de stoffelijke schepping: het moment waarop God de hemel en de aarde tot bestaan bracht. De Bijbel vermeldt hier geen datum en zegt ook niet hoelang geleden dit gebeurde. Genesis 1:1 laat dus zonder probleem ruimte voor een zeer oud heelal en een zeer oude aarde.

„Schiep”.

Het Hebreeuwse werkwoord bara betekent scheppen of voortbrengen. De vorm bara staat hier in het enkelvoud: letterlijk „hij schiep”.

Dat is belangrijk omdat Elohim uiterlijk een meervoudsvorm heeft, maar hier met een enkelvoudig werkwoord wordt verbonden. De zin behandelt God dus grammaticaal als één handelende persoon. De vorm Elohim bewijst geen Drie-eenheid.

Waarom staat er „God” en niet „Jehovah”?

In de Hebreeuwse tekst van Genesis 1:1 staat Elohim, „God”. Het Tetragrammaton JHWH staat niet in dit vers. Daarom vertaalt de NWV dit terecht met „God”.

In Genesis 2:4 verschijnt voor het eerst de combinatie „Jehovah God”. Uit de rest van de Bijbel blijkt dus wie de God uit Genesis 1:1 is:

„Dit zegt Jehovah, de Schepper van de hemel, de ware God, degene die de aarde gevormd en gemaakt heeft.” — Jesaja 45:18.

„De hemel en de aarde”.

Deze woorden kunnen samen de gehele stoffelijke schepping aanduiden:

„de hemel”: het uitgestrekte heelal met de hemellichamen;
„de aarde”: onze planeet.

Genesis 1:1 beschrijft daarom de oorspronkelijke schepping van het heelal en de aarde. De zes scheppingsdagen worden pas vanaf Genesis 1:3 beschreven. In vers 2 bestond de aarde al, maar ze was nog „woest en leeg”. De scheppingsdagen gingen dus vooral over het gereedmaken van de aarde voor leven en uiteindelijk voor de mens.

Had Jezus hierbij een rol?

Genesis 1:1 noemt God als de Schepper. Andere teksten maken duidelijk dat Jehovah zijn eerstgeboren Zoon als „meesterwerker” gebruikte (Spreuken 8:30).

Dat wordt bijzonder duidelijk in 1 Korinthiërs 8:6:

„Voor ons is er in werkelijkheid maar één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn […] en er is één Heer, Jezus Christus, door wie alle dingen zijn.”

Jehovah is dus de bron en opdrachtgever: uit hem zijn alle dingen. Jezus was degene door wie Jehovah de schepping tot stand bracht. Vergelijk Johannes 1:1-3 en Kolossenzen 1:15, 16.

Kruisverwijzingen in de studie-uitgave.

Bij Genesis 1:1 geeft de studie-uitgave zeven verwijzingen:

Psalm 102:25 — God legde de fundamenten van de aarde.
Jesaja 42:5 — God schiep de hemel en spreidde de aarde uit.
Jesaja 45:18 — Jehovah vormde de aarde om bewoond te worden.
Romeinen 1:20 — Gods eigenschappen zijn in de schepping waarneembaar.
Hebreeën 1:10 — de grondvestiging van de aarde en het werk van Gods handen.
Openbaring 4:11 — alle dingen bestaan omdat Jehovah ze heeft geschapen.
Openbaring 10:6 — degene die de hemel, de aarde en de zee heeft geschapen.
Kern van Genesis 1:1

In één korte zin worden enkele fundamentele waarheden vastgelegd:

Het heelal is niet vanzelf ontstaan.
De stoffelijke schepping had een begin.
God bestond al vóór dat begin.
Jehovah is de uiteindelijke Bron van alles wat bestaat.
De Bijbel geeft geen ouderdom van het heelal of de aarde.
Genesis 1:1 staat vóór de beschrijving van de scheppingsdagen.

Het vers is daarmee eigenlijk het opschrift boven het hele scheppingsverslag: eerst schiep God het heelal en de aarde; daarna wordt verteld hoe hij de aarde geschikt maakte voor leven.

Er staat hemel dat is iets totaal anders dan heelal.

Met 'in het begin' wordt de eerste dag bedoeld, want daarmee wordt afgesloten.

[opzoek]

In vers 5 staat inderdaad in alle vertalingen „de eerste dag”. Maar dat is iets anders dan dat er in vers 1 zou staan: „Op de eerste dag schiep God de hemel en de aarde.”

De woorden „de eerste dag” volgen op het ontstaan van het licht en de scheiding tussen licht en duisternis in vers 3-5. De vraag is daarom of vers 1 en 2 bij die eerste dag horen, of als inleiding de reeds bestaande toestand beschrijven voordat de zes dagen begonnen. Beide indelingen zijn interpretaties; de Hebreeuwse tekst vermeldt geen tijdsduur tussen vers 1 en vers 3.

De Nieuwewereldvertaling deelt het hoofdstuk bijvoorbeeld als volgt in:

„Schepping hemel en aarde (1, 2)”
„Aarde klaargemaakt in zes dagen (3-31)”

Ook die indeling bewijst op zichzelf niets, maar ze laat wel zien dat „in al mijn vertalingen staat dat dat de eerste dag was” te stellig is. In de vertaalde woorden staat alleen dat het na de gebeurtenissen met het licht avond en morgen werd: de eerste dag. Of Genesis 1:1 daarbinnen valt, moet uit de opbouw worden afgeleid.

[opzoek]

Dat er geen neutrale arbiter bestaat die beslist welke volledige levensbeschouwing waar is, kan ik volgen. Maar daaruit volgt niet dat er helemaal geen gedeelde beoordelingsregels bestaan. Die regels hangen af van de soort uitspraak die wordt gedaan.

Bij de vraag wat Genesis letterlijk zegt, vormen de Hebreeuwse tekst, de grammatica en de context de gedeelde basis. Bij een bewering over de ouderdom van de aarde, de atmosfeer of de zichtbaarheid van hemellichamen zijn waarnemingen en empirische gegevens relevant. Bij de vraag of God achter dit alles staat, komen we op filosofisch en levensbeschouwelijk terrein. De wetenschap kan die laatste vraag niet met een experiment beslissen.

Mensen zijn inderdaad de gebruikers van hun wetenschappelijke instrumenten, maar daarmee bepalen zij nog niet de uitkomst van een meting. Een thermometer is door mensen gemaakt, maar de gebruiker mag daardoor niet zelf de gemeten temperatuur kiezen. Bovendien verschilt wetenschap wezenlijk van wetgeving. Een wet is normatief en wordt door mensen vastgesteld; een natuurwetenschappelijke conclusie is beschrijvend en moet door controleerbare gegevens worden ondersteund.

Wie wetenschap op ieder terrein het primaat geeft, bedrijft daarom geen wetenschap meer maar sciëntisme. Omgekeerd kan een religieuze uitleg geen uitspraken over de fysieke werkelijkheid doen en vervolgens zeggen dat wetenschappelijke toetsing niet van toepassing is. Wanneer jw.org bijvoorbeeld beweert dat diffuus licht door een vroegere atmosfeer drong, is dat niet alleen Bijbeluitleg maar ook een natuurkundige hypothese.

Jehovah’s Getuigen beschouwen de Bijbel als hun hoogste gezag. Zelfs het Besturende Lichaam zegt officieel dat het geen goddelijke openbaringen ontvangt, niet onfeilbaar is en fouten kan maken op leerstellig en organisatorisch gebied. De uitleg van het Besturende Lichaam kan dus ook volgens zijn eigen verklaring niet als een onfeilbare arbiter functioneren. Bron: jw.org

De wetenschap „totalitair” noemen gaat mij daarom te ver. Een totalitair stelsel legt met macht één opvatting op. De wetenschappelijke methode vraagt om bewijs, controle en de mogelijkheid om conclusies te herzien. Dat onverenigbare verklaringen niet allemaal tegelijk juist kunnen zijn, is geen totalitarisme maar gewone logica.

Ook de Bijbel moedigt onderzoek aan. De Bereeërs werden geprezen omdat zij zelfs de woorden van Paulus aan de Schrift toetsten (Handelingen 17:11), en 1 Thessalonicenzen 5:21 zegt: „Onderzoek alles.” Er is dus wel gedeelde grond: uitspraken moeten worden getoetst met de middelen die bij het soort uitspraak passen.

[opzoek]

Dat oudere mondelinge of schriftelijke overleveringen in Genesis zijn verwerkt, is heel goed mogelijk. Maar dan moeten we wel onderscheid maken tussen de ouderdom van een overlevering, de ouderdom van een gebruikte bron en de datum waarop het boek zijn uiteindelijke vorm kreeg.

Genesis als geheel eenvoudigweg in „de Babylonische tijd” plaatsen is daarom te algemeen. In veel historisch-kritisch onderzoek wordt vooral Genesis 1:1–2:4a met een priesterlijke schrijver of redacteur uit de ballingschaps- of Perzische periode verbonden. Dat blijft echter een wetenschappelijke reconstructie waarover nog wordt gediscussieerd; het bewijst niet dat al het daarin verwerkte materiaal toen pas is ontstaan. Bible Odyssey over bronkritiek

Er bestaan duidelijke overeenkomsten met Babylonische en andere oud-oosterse verhalen. Maar overeenkomsten bewijzen nog geen eenvoudige kopieerhandeling. Genesis wijkt op wezenlijke punten af: er is één Schepper, geen strijd tussen goden, zon en maan worden niet als godheden voorgesteld en de mens ontstaat niet om de goden van hun arbeid te verlossen. Zelfs wanneer Babylonisch materiaal bekend was, kan Genesis het dus bewust hebben omgevormd om een heel andere boodschap over God en de mens te geven. Yale University over Genesis en oud-oosterse verhalen

„Zelf erbij verzonnen” is daarom een nogal beladen formulering. Historisch gezien kunnen we hoogstens zeggen dat schrijvers of redacteuren ouder materiaal selecteerden, ordenden en vanuit hun eigen geloofsovertuiging bewerkten. Samenstellen of bewerken is niet automatisch hetzelfde als misleiden. Ook volgens de Bijbel sluit inspiratie het raadplegen van bronnen niet uit; Lukas zegt bijvoorbeeld dat hij alles nauwkeurig had onderzocht voordat hij zijn verslag ordelijk opschreef (Lukas 1:1-4).

Dat het Oude Testament verwijst naar geschriften die niet bewaard zijn gebleven, klopt eveneens. In 1 Kronieken 29:29 worden de verslagen van Samuel, Nathan en Gad genoemd. Maar daaruit blijkt alleen dat er meer geschreven materiaal bestond. We weten niet precies wat daarin stond. Bovendien hadden die genoemde geschriften betrekking op de regering van David en vormen ze geen bewijs voor de bronnen van Genesis 1.

Een voorzichtige conclusie lijkt mij daarom: de uiteindelijke vorm van Genesis kan invloeden uit de Babylonische periode bevatten, terwijl tegelijk veel oudere Israëlitische overleveringen kunnen zijn gebruikt. Wat precies rechtstreeks werd overgenomen, uit oudere bronnen kwam of door de schrijver werd uitgewerkt, kunnen we niet meer met zekerheid reconstrueren.

[opzoek]

Dat wetenschappers het oneens zijn, bewijst inderdaad niet dat er geen universele waarheid bestaat. De werkelijkheid wordt niet bepaald door een meerderheid van stemmen. Meningsverschillen laten alleen zien dat mensen die waarheid nog niet volledig of op dezelfde manier begrijpen.

Hetzelfde geldt voor religie, geloof en filosofie. Dat gelovigen tot verschillende conclusies komen, bewijst op zichzelf niet dat er geen altijd geldende waarheid bestaat. Het betekent wel dat niet alle tegenstrijdige opvattingen tegelijk juist kunnen zijn. Zowel binnen wetenschap als binnen geloof blijft daarom toetsing nodig.

Er zijn inderdaad meer overeenkomsten dan vaak wordt aangenomen. Beide zoeken samenhangende verklaringen, vertrekken vanuit bepaalde uitgangspunten, gebruiken menselijke begrippen en worden beoefend binnen gemeenschappen waarin discussie en verschillende scholen bestaan.

Het verschil ligt vooral in de methode en het soort vragen. Wetenschap onderzoekt de waarneembare werkelijkheid met metingen, toetsbare voorspellingen en herhaalbare waarnemingen. Religie en filosofie behandelen ook vragen naar betekenis, doel, moraal, bewustzijn en de uiteindelijke grond van het bestaan. Zulke vragen kunnen niet volledig door een laboratoriumexperiment worden beantwoord.

Toch zijn het geen hermetisch gescheiden domeinen. Wanneer een religieuze uitleg zegt dat de aarde een bepaalde geschiedenis heeft, dat er een wereldwijde vloed was of dat de atmosfeer op een bepaald moment alleen diffuus licht doorliet, worden ook empirische uitspraken gedaan. Dan mag de wetenschap het beschikbare bewijs onderzoeken. Omgekeerd kan de wetenschap wel processen beschrijven, maar niet uitsluitend met haar eigen methode bepalen waarom het bestaan er is of welk doel het heeft.

Ik zou daarom zeggen: wetenschap en religie hebben verschillende hoofdgebieden en beoordelingsmethoden, maar er bestaat een raakvlak. Juist op dat raakvlak — zoals bij de uitleg van Genesis — moet zorgvuldig worden onderscheiden tussen tekst, interpretatie, filosofische overtuiging en empirisch bewijs.

[opzoek]

Daarmee reageer je op een bewijsvoering die ik niet heb gegeven. Ik heb geen filosofisch of geloofsbewijs voor het bestaan van God aangevoerd. Mijn punt ging uitsluitend over wat Genesis wel en niet zegt en over de bewijslast voor verschillende interpretaties.

Van een „God van de gaten” is sprake wanneer iemand redeneert:

„De wetenschap kan verschijnsel X nog niet verklaren, dus God moet het hebben gedaan.”

Dat was mijn redenering niet. Genesis gaat al van God uit; de besproken vraag is hoe de volgorde in dat verslag moet worden begrepen. De JW-verklaring dat er eerst diffuus licht doordrong en dat de hemellichten later afzonderlijk zichtbaar werden, is inderdaad geen empirisch bewezen feit. Het is een mogelijke, maar onbewezen interpretatie.

Daarmee is echter nog niet bewezen dat Genesis zegt dat zon en maan pas op de vierde dag ontstonden. Ook dat is een interpretatie die moet worden onderbouwd. Wie mijn redenering wil weerleggen, zal dus uit de Hebreeuwse tekst en context moeten aantonen waarom de ene uitleg noodzakelijk is en de andere onmogelijk.

Overigens zijn filosofische argumenten geen natuurwetenschappelijke bewijzen, maar daarom zijn het nog niet automatisch „slechts beweringen”. Een argument bestaat uit uitgangspunten en gevolgtrekkingen die logisch beoordeeld kunnen worden. Of zo’n argument uiteindelijk overtuigt, is een volgende vraag.

„God van de gaten” en „een mooi verhaaltje” zijn hier vooral kwalificaties. Ze beantwoorden de concrete tekstuele vraag niet.

[opzoek]

Dan begrijp ik je standpunt beter en liggen onze posities dichter bij elkaar. We zijn het er in ieder geval over eens dat een „God van de gaten” niet als wetenschappelijk bewijs mag worden gepresenteerd.

Ik zou alleen onderscheid maken tussen „overtroffen” en „weerlegd”. Wanneer een geloofs- of filosofisch argument berust op een feitelijke aanname die door wetenschappelijk onderzoek wordt weerlegd, is dat argument niet langer houdbaar in die vorm. Het wordt dan niet opeens een bewering; het was een argument waarvan een uitgangspunt onjuist is gebleken.

Wetenschap kan bijvoorbeeld aantonen dat een bepaalde uitleg van een Bijbeltekst niet overeenkomt met de fysieke werkelijkheid. Daarmee is die uitleg weerlegd, maar nog niet noodzakelijk iedere filosofische of religieuze vraag die eraan verbonden werd. Wetenschap kan onderzoeken hoe iets gebeurde, maar daarmee is niet automatisch beslist of het bestaan een uiteindelijke oorzaak of bedoeling heeft.

Een „God van de gaten” zou ik persoonlijk eerder een geloofshypothese dan een geloofsbewijs noemen. Zolang zij steunt op iets wat de wetenschap nog niet kan verklaren, neemt zij inderdaad een voorschot op toekomstige kennis. Als het gat later natuurkundig wordt verklaard, verdwijnt daarmee ook dat specifieke argument voor God. Het bestaan van God is dan niet weerlegd, maar dat argument kan niet meer worden gebruikt.

Voor Genesis betekent dit dat de JW-verklaring over diffuus licht en later zichtbare hemellichten een mogelijke harmonisering is. Ze is geen wetenschappelijk bewijs dat de schrijver over bijzondere astronomische voorkennis beschikte. Maar zolang de tekst die lezing niet uitsluit, kan zij wel als geloofsinterpretatie worden besproken — mits ze ook zo wordt aangeduid en niet als bewezen feit.