Wat is mystiek en zijn er soorten mystiek?

[Kyron]

Umit, blij dat we het ergens over eens zijn …. dat is meer dan de meeste internetdiscussies opleveren.

Eén laatste punt: jij zegt dat die wijsheid al aanwezig is in het mainstream Jodendom en dat ik de kabbala daar niet voor nodig heb. Dat is een beetje zoals zeggen dat de diepere betekenis van de Quran al aanwezig is in de islam …

niet vergelijkbaar. De Koraan is door God geopenbaard...de Thorah ook. Zohar en Sefirot is mensenwerk. Die zijn niet geopenbaard.
Die kunnen dus helemaal niet dieper gaan dan de Thorah.

en dat je de soefiëtische traditie daar dus niet voor nodig hebt. Technisch waar .... maar de soefi's zouden zeggen: wij gaan gewoon dieper. En jij begrijpt waarschijnlijk beter dan wie ook waarom sommige mensen dat dieper willen gaan.

Ik zou dat ook aanvechten. Hoezo het gaat dieper? Als het dieper zou gaan, zou ons profeet dat al lang aangekaart hebben. Het is simpelweg een ander paadje.

Waar je het mee kunt vergelijken is dat als twee mensen iets goeds willen doen. De één zet zich in om de zwerfdieren te helpen met voedsel en onderdak...omdat hij dat wat hij met dat doel doet "dieper" voelt...de ander zet zich in als cliniclown voor kinderen die ongeneeslijk ziek zijn.

de één is niet dieper dan de ander...maar mensen voelen het ene doel dieper omdat ze zich daartoe meer verbondenheid hebben.
Soefisme is dus ook zo. voor de één werkt het, voor de ander niet.
Een soefi dat zegt "wij gaan gewoon dieper" getuigt al van hoogmoed...want mensen zijn geen hartenkijkers...de soefi kan niet weten hoe diep de ander gaat...hij zegt in feite "ik ben beter dan jij".

De kabbala is niet naast het Jodendom … het is het mystieke hart ervan. De Zohar, de Sefirot, tikkun olam …. geen randverschijnselen. Het is de soefiëtische traditie van het Jodendom, zeg maar.

Daar kan nooit belangrijker informatie in te vinden zijn wat niet in de Thorah geopenbaard wordt. Het is alles mensenwerk...de Thorah niet...dus het kan niet dieper gaan.

En dan nog iets over Salomo …. want hier zit een interessant verschil tussen onze bronnen. In de Koran krijgt Soelaimaan zijn gaven zonder expliciet verzoek: heerschappij over wind, dieren en djinn, de taal der vogels. Indrukwekkend …. maar het initiatief ligt bij God.

Nee de Koraan spreekt er niet over...dat is wat anders dan dat Suleyman zijn gaven zonder expliciet verzoek ontvangt. De Koraan zegt alleen maar dat Suleyman die gaven heeft gekregen, maar gaat niet in op hoe en waarom hij dat gekregen heeft.
Dus die informatie ontbreekt in de Koraan.
Wat wij als moslims dan doen als bepaalde informatie niet in de Koraan staat, dan vallen we terug op oudere bronnen zoals de Thorah (Want dat is ook ons boek)...die zijn dan misschien minder betrouwbaar, maar kunnen ondanks hun onbetrouwbaarheid soms toch een betere visie verschaffen.
We vullen onze visie dus graag aan met de informatie die we in het verleden door andere profeten geopenbaard hebben gekregen.

Vandaar dat Joden ons zien als een totaal ander religie...maar wij zien Joden als mensen van de vorige versie van dezelfde religie.

In de Bijbel …. 1 Koningen 3 …. vraagt Salomo zelf om een lev shomea. Letterlijk: een luisterend hart. Niet wijsheid als kennis, niet macht, niet rijkdom ....maar het vermogen om open te staan en te horen.

nemen we dus graag aan als waar.

Het Hebreeuwse werkwoord shama betekent trouwens niet alleen horen … het betekent tegelijk luisteren, begrijpen…... In het Bijbels Hebreeuws zijn horen en handelen twee kanten van dezelfde beweging. Je herkent die wortel misschien: Shema Yisrael ….. Hóór, Israël …. het centrale Joodse gebed.

Dat is precies waarom de kabbala mij aanspreekt: niet als magie, maar als een traditie die precies dát luisterende hart probeert te cultiveren.

Goed …. ik denk dat we hiermee de bodem van onze meningsverschillen hebben bereikt. Jij blijft waarschuwen, ik blijf lezen, en de djinn kijken waarschijnlijk verveeld toe.

Umit, eerst even dit: dat je het lev shomea verhaal graag aanneemt als waar …. dat waardeer ik oprecht. Dat is meer dan de meeste discussies opleveren.

En je cliniclown-analogie is eerlijk gezegd prachtig. Je hebt gelijk dat 'dieper' aanmatigend klinkt … ik trek dat terug. Laten we zeggen: een ander pad naar hetzelfde doel. Peda zou daar blij mee zijn.

Dan je kernargument: Zohar en Sefirot zijn mensenwerk, de Thorah niet …. dus de kabbala kan nooit dieper gaan dan de Thorah.

Hier wringt iets. Want de Talmoed is ook mensenwerk. De hele rabbijnse traditie is mensenwerk. Eeuwen van interpretatie, commentaar op commentaar op commentaar …. allemaal mensenwerk. En toch beschouwt het mainstream Jodendom de Talmoed als onmisbaar voor het begrijpen van de Thorah.

Jij doet als moslim trouwens precies hetzelfde …. je eigen woorden: "we vallen terug op oudere bronnen die misschien minder betrouwbaar zijn, maar toch een betere visie kunnen verschaffen."

Anders gezegd: ook jij vult openbaring aan met mensenwerk … omdat de openbaring alleen soms niet genoeg zegt. De kabbala doet precies hetzelfde voor het Jodendom.

Het verschil is dus niet openbaring versus mensenwerk …. het is welk mensenwerk je vertrouwt.

[umit]

Umit, eerst even dit: dat je het lev shomea verhaal graag aanneemt als waar …. dat waardeer ik oprecht. Dat is meer dan de meeste discussies opleveren.

En je cliniclown-analogie is eerlijk gezegd prachtig. Je hebt gelijk dat 'dieper' aanmatigend klinkt … ik trek dat terug. Laten we zeggen: een ander pad naar hetzelfde doel. Peda zou daar blij mee zijn.

Dan je kernargument: Zohar en Sefirot zijn mensenwerk, de Thorah niet …. dus de kabbala kan nooit dieper gaan dan de Thorah.

Hier wringt iets. Want de Talmoed is ook mensenwerk. De hele rabbijnse traditie is mensenwerk. Eeuwen van interpretatie, commentaar op commentaar op commentaar …. allemaal mensenwerk. En toch beschouwt het mainstream Jodendom de Talmoed als onmisbaar voor het begrijpen van de Thorah.

Talmoed is ook mensenwerk. dat klopt. Maar wacht even...de Talmoed is vergelijkbaar met onze hadith en soenna...wat ook mensenwerk is maar tevens onmisbaar.
Als de Joden zouden zeggen "Talmoed is mensenwerk, ondanks dat onmisbaar...maar niet feilloos" zouden wij ze absoluut gelijk geven...want het commentaar op commentaar van de rabbijnen is zeer waardevolle informatie...de fout de Joden hierbij maken is de Talmoed als feilloos verheffen omdat de Rabbijnen die eraan gewerkt hebben ook feilloos waren. Dat is hun enige fout...maar helaas een grove fout.

Voor de rest doen moslims precies hetzelfde met hadith en soenna...dat is ook commentaar van mensen.
Maar goed, het verschil is dus dat de hadith en soenna niet als feilloos wordt beschouwd.

Jij doet als moslim trouwens precies hetzelfde …. je eigen woorden: "we vallen terug op oudere bronnen die misschien minder betrouwbaar zijn, maar toch een betere visie kunnen verschaffen."

Je had hier hadith en soenna kunnen noemen wat een betere vergelijking zou zijn
maar goed, dit is een ander verschijnsel.
Informatie wat minder betrouwbaar is, is beter dan helemaal geen informatie hebben...we weten dat het minder betrouwbaar is...dus er is kans dat er onwaarheid erin zit, we geloven dus niet dat het perse waar hoeft te zijn...maar het verschaft ons dus wel een bredere visie...het kan situaties net dat beetje verduidelijken.

Het is dus niet feilloos. De Talmoed wordt wel gezien als feilloos.

Het probleem ligt dus altijd bij goddelijke eigenschappen toekennen aan dingen en mensen die niet goddelijk zijn.

Anders gezegd: ook jij vult openbaring aan met mensenwerk … omdat de openbaring alleen soms niet genoeg zegt. De kabbala doet precies hetzelfde voor het Jodendom.

Vraag je je dan niet af waar die kennis dan precies vandaan komt?
In het geval van hadith en soenna komt het van mensen die getuige zijn geweest wat de Profeet heeft gezegd of gedaan in een bepaalde situatie.
In het geval van oudere bronnen...gaat het om bronnen zoals de Thora, zaboer en Injil...dus letterlijke woorden van God die door middel van eerdere profeten aan ons geopenbaard is. Mogelijk met fouten erin in de gang van eeuwen...maar goed, nog steeds een goddelijke bron van informatie.

Het verschil is dus niet openbaring versus mensenwerk …. het is welk mensenwerk je vertrouwt.

[Kyron]

Umit, eerst even dit: dat je het lev shomea verhaal graag aanneemt als waar …. dat waardeer ik oprecht. Dat is meer dan de meeste discussies opleveren.

En je cliniclown-analogie is eerlijk gezegd prachtig. Je hebt gelijk dat 'dieper' aanmatigend klinkt … ik trek dat terug. Laten we zeggen: een ander pad naar hetzelfde doel. Peda zou daar blij mee zijn.

Dan je kernargument: Zohar en Sefirot zijn mensenwerk, de Thorah niet …. dus de kabbala kan nooit dieper gaan dan de Thorah.

Hier wringt iets. Want de Talmoed is ook mensenwerk. De hele rabbijnse traditie is mensenwerk. Eeuwen van interpretatie, commentaar op commentaar op commentaar …. allemaal mensenwerk. En toch beschouwt het mainstream Jodendom de Talmoed als onmisbaar voor het begrijpen van de Thorah.

Talmoed is ook mensenwerk. dat klopt. Maar wacht even...de Talmoed is vergelijkbaar met onze hadith en soenna...wat ook mensenwerk is maar tevens onmisbaar.
Als de Joden zouden zeggen "Talmoed is mensenwerk, ondanks dat onmisbaar...maar niet feilloos" zouden wij ze absoluut gelijk geven...want het commentaar op commentaar van de rabbijnen is zeer waardevolle informatie...de fout de Joden hierbij maken is de Talmoed als feilloos verheffen omdat de Rabbijnen die eraan gewerkt hebben ook feilloos waren. Dat is hun enige fout...maar helaas een grove fout.

Voor de rest doen moslims precies hetzelfde met hadith en soenna...dat is ook commentaar van mensen.
Maar goed, het verschil is dus dat de hadith en soenna niet als feilloos wordt beschouwd.

Jij doet als moslim trouwens precies hetzelfde …. je eigen woorden: "we vallen terug op oudere bronnen die misschien minder betrouwbaar zijn, maar toch een betere visie kunnen verschaffen."

Je had hier hadith en soenna kunnen noemen wat een betere vergelijking zou zijn
maar goed, dit is een ander verschijnsel.
Informatie wat minder betrouwbaar is, is beter dan helemaal geen informatie hebben...we weten dat het minder betrouwbaar is...dus er is kans dat er onwaarheid erin zit, we geloven dus niet dat het perse waar hoeft te zijn...maar het verschaft ons dus wel een bredere visie...het kan situaties net dat beetje verduidelijken.

Het is dus niet feilloos. De Talmoed wordt wel gezien als feilloos.

Het probleem ligt dus altijd bij goddelijke eigenschappen toekennen aan dingen en mensen die niet goddelijk zijn.

Anders gezegd: ook jij vult openbaring aan met mensenwerk … omdat de openbaring alleen soms niet genoeg zegt. De kabbala doet precies hetzelfde voor het Jodendom.

Vraag je je dan niet af waar die kennis dan precies vandaan komt?
In het geval van hadith en soenna komt het van mensen die getuige zijn geweest wat de Profeet heeft gezegd of gedaan in een bepaalde situatie.
In het geval van oudere bronnen...gaat het om bronnen zoals de Thora, zaboer en Injil...dus letterlijke woorden van God die door middel van eerdere profeten aan ons geopenbaard is. Mogelijk met fouten erin in de gang van eeuwen...maar goed, nog steeds een goddelijke bron van informatie.

Het verschil is dus niet openbaring versus mensenwerk …. het is welk mensenwerk je vertrouwt.

Umit, je stelt eigenlijk de beste vraag van de hele discussie: waar komt die kennis in de kabbala dan precies vandaan?

De kabbala claimt een mondelinge traditie terug tot Mozes op de Sinai …… de Torah she-beʾal peh, de mondelinge Thorah. Al is de Zohar historisch gedocumenteerd als 12e/13e eeuws Spanje, dat weet ik. Maar die spanning tussen claim en historische realiteit heeft de hadith ook …… de vroegste hadith-verzamelingen zijn pas zo’n 200 jaar na de Profeet opgeschreven. Niemand was daarbij met een notitieboekje. De mondelinge overdracht is in beide tradities een daad van vertrouwen, geen bewezen feit.

En dan nog iets over de Talmoed als feilloos …… dat is eerlijk gezegd een veelvoorkomend misverstand over het Jodendom…. De Talmoed is juist fameus om zijn ingebakken onenigheid. Het is letterlijk een boek vol rabbijnen die het met elkaar oneens zijn …. pagina na pagina tegenstrijdige meningen, minderheidsstemmen en opengelaten vragen. Er is zelfs een principe: ‘deze én deze zijn woorden van de levende God’ …. twee tegenstrijdige meningen kunnen allebei geldig zijn. Dat is het tegenovergestelde van onfeilbaarheid. De Talmoed is geen fatwa-boek …. het is een eeuwenlang lopend gesprek.

Anders gezegd: de kabbala zegt niet ‘dit is Gods woord.’ Ze zegt: ‘dit is hoe mensen door de eeuwen heen hebben geprobeerd Gods woord te begrijpen.’ Dat is precies wat jij zelf doet met je oudere bronnen …… je eigen woorden: ‘het verschaft ons een bredere visie, het kan situaties verduidelijken.’

De kabbala is dus geen goddelijke claim. Het is een luisterend hart op schrift.

[peda]

De kabbala is dus geen goddelijke claim. Het is een luisterend hart op schrift.

Inderdaad, maar zo begrijp ik ook de "" Openbaring "" alsmede het domein mystiek.
Hoe begrijpt / ervaart/ ondergaat/ of hoe ook te noemen/, de schrijver God cq het Goddelijke.
De verslaglegging van de persoonlijke Stem-Horing cq het luisterend hart op schrift of welke
"'welluidende"" benaming dan ook.

[Tufkah]

Het probleem is natuurlijk weer dat je het luisterend hart niet op schrift kunt stellen. Ieder woord in de mystiek is een leugen. Ook die van mij uiteraard.

[umit]

Umit, je stelt eigenlijk de beste vraag van de hele discussie: waar komt die kennis in de kabbala dan precies vandaan?

De kabbala claimt een mondelinge traditie terug tot Mozes op de Sinai …… de Torah she-beʾal peh, de mondelinge Thorah.

Nee dat is dus de Thorah...De Thorah zelf was in het begin mondeling...en daarna is het opgeschreven...Het is dus nog dezelfde informatie...Kabbala is echter totaal andere informatie dan wat er in de Thorah staat.

Al is de Zohar historisch gedocumenteerd als 12e/13e eeuws Spanje, dat weet ik.

nu duikt opeens de zohar op...wat is de zohar dan weer, en waar komt de informatie van de zohar vandaan?
Is dat ook de mondelinge Thorah?

Maar die spanning tussen claim en historische realiteit heeft de hadith ook …… de vroegste hadith-verzamelingen zijn pas zo’n 200 jaar na de Profeet opgeschreven. Niemand was daarbij met een notitieboekje. De mondelinge overdracht is in beide tradities een daad van vertrouwen, geen bewezen feit.

Er is echter een groot verschil in betrouwbaarheid. Hadith zijn niets waard zonder die ketting van overlevering die erbij hoort. Die ketting van overlevering geeft precies aan via welke personen de overlevering heeft plaatsgevonden tot de Profeet.
Onbetrouwbare personen in die ketting resulteert daarbij in een onbetrouwbare hadith.
Tevens is gekeken naar de gesteldheid van die personen. er waren geloof ik een of meer personen aanwezig in de ketting die naarmate ze ouder werden, vergeetachtig begonnen te worden...dus de hadith met die persoon in de ketting werd dan na een bepaalde leeftijd niet meer als betrouwbaar beschouwd...
Tevens is gekeken naar verschillende hadith die dezelfde situatie beschrijven maar een andere ketting hebben...dus die door andere mensen gerapporteerd is....en dat verhoogt weer de betrouwbaarheid.

Daar zit dus een heel wetenschap erachter.
Geldt dat ook voor de Zohar? of de mondelinge Thorah?

Bovendien is een 200 jaar grote tijdsprong en Mekka-Mekka iets anders dan 3000 jaar grote tijdsprong en sinai-spanje.
zie je het verschil in betrouwbaarheid niet?

En dan nog iets over de Talmoed als feilloos …… dat is eerlijk gezegd een veelvoorkomend misverstand over het Jodendom…. De Talmoed is juist fameus om zijn ingebakken onenigheid. Het is letterlijk een boek vol rabbijnen die het met elkaar oneens zijn …. pagina na pagina tegenstrijdige meningen, minderheidsstemmen en opengelaten vragen. Er is zelfs een principe: ‘deze én deze zijn woorden van de levende God’ …. twee tegenstrijdige meningen kunnen allebei geldig zijn. Dat is het tegenovergestelde van onfeilbaarheid. De Talmoed is geen fatwa-boek …. het is een eeuwenlang lopend gesprek.

Hoe moet je dan daarmee omgaan als twee antwoorden tegenstrijdig zijn? welke neem je dan? die jou hetbeste uitkomt natuurlijk...want beide zijn waar...lekker makkelijk.
Bovendien hoe kan twee antwoorden van de levende God tegenstrijdig zijn? Is dat niet raar?
Kan God dingen zeggen die niet waar zijn?

Anders gezegd: de kabbala zegt niet ‘dit is Gods woord.’

Nee wacht even...we hebben het over de Zohar gehad...we hebben over de mondelinge Thorah gehad...ik heb nog geen antwoord waar de informatie van de Zohar vandaan komt. Als dat dus de mondelinge Thorah is...waarom is die informatie niet in de schriftelijke Thorah?

En de Kabbala haalt zijn informatie uit de Zohar? of hoe zit dat precies?

Ze zegt: ‘dit is hoe mensen door de eeuwen heen hebben geprobeerd Gods woord te begrijpen.’ Dat is precies wat jij zelf doet met je oudere bronnen …… je eigen woorden: ‘het verschaft ons een bredere visie, het kan situaties verduidelijken.’

De kabbala is dus geen goddelijke claim. Het is een luisterend hart op schrift.

Dus als ik het goed begrijp is dat gewoon menselijk commentaar op wat zij ervaren hebben als "het werkt"....min of meer trial and error dus...op zich helemaal geen verkeerde methode om dingen te weten te komen...maar in dit geval wel gevaarlijk omdat precies hier de djinns te veel kans krijgen om de boel te {niet-toegestaan woord} en te doen alsof het werkt.

Het beschrijft precies de situatie van de Aghories die allemaal claimen dat zij spirituele ervaringen hebben...ja ze liegen niet, ze krijgen daadwerkelijk spirituele ervaringen...maar van wie?

Dus de vraag is nu...hoe kan je in de kabbala ervan zeker zijn dat de verkregen informatie niet door de invloeden van djinns voortkomen?

[Kyron]

Umit, je stelt eigenlijk de beste vraag van de hele discussie: waar komt die kennis in de kabbala dan precies vandaan?

De kabbala claimt een mondelinge traditie terug tot Mozes op de Sinai …… de Torah she-beʾal peh, de mondelinge Thorah.

Nee dat is dus de Thorah...De Thorah zelf was in het begin mondeling...en daarna is het opgeschreven...Het is dus nog dezelfde informatie...Kabbala is echter totaal andere informatie dan wat er in de Thorah staat.

Al is de Zohar historisch gedocumenteerd als 12e/13e eeuws Spanje, dat weet ik.

nu duikt opeens de zohar op...wat is de zohar dan weer, en waar komt de informatie van de zohar vandaan?
Is dat ook de mondelinge Thorah?

Maar die spanning tussen claim en historische realiteit heeft de hadith ook …… de vroegste hadith-verzamelingen zijn pas zo’n 200 jaar na de Profeet opgeschreven. Niemand was daarbij met een notitieboekje. De mondelinge overdracht is in beide tradities een daad van vertrouwen, geen bewezen feit.

Er is echter een groot verschil in betrouwbaarheid. Hadith zijn niets waard zonder die ketting van overlevering die erbij hoort. Die ketting van overlevering geeft precies aan via welke personen de overlevering heeft plaatsgevonden tot de Profeet.
Onbetrouwbare personen in die ketting resulteert daarbij in een onbetrouwbare hadith.
Tevens is gekeken naar de gesteldheid van die personen. er waren geloof ik een of meer personen aanwezig in de ketting die naarmate ze ouder werden, vergeetachtig begonnen te worden...dus de hadith met die persoon in de ketting werd dan na een bepaalde leeftijd niet meer als betrouwbaar beschouwd...
Tevens is gekeken naar verschillende hadith die dezelfde situatie beschrijven maar een andere ketting hebben...dus die door andere mensen gerapporteerd is....en dat verhoogt weer de betrouwbaarheid.

Daar zit dus een heel wetenschap erachter.
Geldt dat ook voor de Zohar? of de mondelinge Thorah?

Bovendien is een 200 jaar grote tijdsprong en Mekka-Mekka iets anders dan 3000 jaar grote tijdsprong en sinai-spanje.
zie je het verschil in betrouwbaarheid niet?

En dan nog iets over de Talmoed als feilloos …… dat is eerlijk gezegd een veelvoorkomend misverstand over het Jodendom…. De Talmoed is juist fameus om zijn ingebakken onenigheid. Het is letterlijk een boek vol rabbijnen die het met elkaar oneens zijn …. pagina na pagina tegenstrijdige meningen, minderheidsstemmen en opengelaten vragen. Er is zelfs een principe: ‘deze én deze zijn woorden van de levende God’ …. twee tegenstrijdige meningen kunnen allebei geldig zijn. Dat is het tegenovergestelde van onfeilbaarheid. De Talmoed is geen fatwa-boek …. het is een eeuwenlang lopend gesprek.

Hoe moet je dan daarmee omgaan als twee antwoorden tegenstrijdig zijn? welke neem je dan? die jou hetbeste uitkomt natuurlijk...want beide zijn waar...lekker makkelijk.
Bovendien hoe kan twee antwoorden van de levende God tegenstrijdig zijn? Is dat niet raar?
Kan God dingen zeggen die niet waar zijn?

Anders gezegd: de kabbala zegt niet ‘dit is Gods woord.’

Nee wacht even...we hebben het over de Zohar gehad...we hebben over de mondelinge Thorah gehad...ik heb nog geen antwoord waar de informatie van de Zohar vandaan komt. Als dat dus de mondelinge Thorah is...waarom is die informatie niet in de schriftelijke Thorah?

En de Kabbala haalt zijn informatie uit de Zohar? of hoe zit dat precies?

Ze zegt: ‘dit is hoe mensen door de eeuwen heen hebben geprobeerd Gods woord te begrijpen.’ Dat is precies wat jij zelf doet met je oudere bronnen …… je eigen woorden: ‘het verschaft ons een bredere visie, het kan situaties verduidelijken.’

De kabbala is dus geen goddelijke claim. Het is een luisterend hart op schrift.

Dus als ik het goed begrijp is dat gewoon menselijk commentaar op wat zij ervaren hebben als "het werkt"....min of meer trial and error dus...op zich helemaal geen verkeerde methode om dingen te weten te komen...maar in dit geval wel gevaarlijk omdat precies hier de djinns te veel kans krijgen om de boel te {niet-toegestaan woord} en te doen alsof het werkt.

Het beschrijft precies de situatie van de Aghories die allemaal claimen dat zij spirituele ervaringen hebben...ja ze liegen niet, ze krijgen daadwerkelijk spirituele ervaringen...maar van wie?

Dus de vraag is nu...hoe kan je in de kabbala ervan zeker zijn dat de verkregen informatie niet door de invloeden van djinns voortkomen?

Umit,

De Zohar is historisch gezien waarschijnlijk geschreven door Mozes de León in 13e eeuws Spanje, gepresenteerd als oude wijsheid. Dat weet ik. Dat is een legitieme kritiek. Maar de inhoud van de Zohar is commentaar op de Thorah …. geen nieuwe openbaring, maar een poging de diepere betekenis van bestaande tekst te doorgronden. Zoals jij oudere bronnen gebruikt om de Koran te verduidelijken.

Over je hadith-vergelijking: je isnad-systeem is indrukwekkend …. Maar ook dat systeem is niet onfeilbaar. Er zijn duizenden hadith als zwak of vervalst geclassificeerd door moslimgeleerden zelf. De ketting van overlevering is een menselijk kwaliteitssysteem ….. briljant, maar menselijk. Net als de kabbala.

Over de tegenstrijdige Talmoed: jouw vraag ‘welke neem je dan?’ klinkt als kritiek, maar is eigenlijk het mooiste aan het Jodendom. Je wordt gedwongen zelf na te denken. Dat is geen zwakte ….. dat is een luisterend hart in de praktijk.

En dan je kernvraag …. de beste van de hele discussie: hoe weet je dat de kabbala-kennis niet van djinn komt?

Jouw vraag … hoe weet je dat de kabbala-kennis niet van djinn komt …. is eigenlijk ook op de islam van toepassing. Hoe weet je dat de spirituele ervaringen van de soefi's niet van djinn komen? Hoe weet je dat de visioenen van de profeten niet van djinn kwamen? Uiteindelijk gebruik jij precies hetzelfde criterium als ik: de vruchten. Een traditie die Godsverbinding produceert komt niet van djinn. De klassieke kabbala produceert precies dat ….. geen bloed, geen offers, geen mensonterende rituelen.